Багдановіч Максім. Інтымны дзённік

Багдановіч Максім. Інтымны дзённік
4.99 р.
Вага: 400 г
Памеры: 125x170 мм



Вершы. – Мінск : «Радыёла-плюс», 2006. – 528 с.: іл.

ISBN 985-448-057-7

У кнігу ўвайшлі выбраныя творы класіка беларускага прыгожага пісьменства Максіма Багдановіча – вершы, наследванні, пераклады, апавяданні, артыкулы і лісты. Прадмову да яе напісаў народны паэт Беларусі, намінант Нобелеўскай прэміі па літаратуры Рыгор Барадулін.

ЗМЕСТ

Я хацеў бы спаткацца з вамі... Прадмова Р. Барадуліна

ВЯНОК

*** Вы, хто любіце натрапіць

I
МАЛЮНКІ I СПЕВЫ

У зачарованым царстве
*** Чуеш гул?
Возера
Над возерам
Вадзянік
Змяіны цар
Бура
*** У небе – ля хмары грымотнай
Возера
*** Прывет табе, жыццё на волі!
*** Блішчыць у небе зор пасеў
*** Цёплы вечар, ціхі вецер
*** Добрай ночы, зара-зараніца!
*** Ціха па мяккай траве
*** Вечар на захадзе ў попеле тушыць
Самнамбул
*** Плакала лета, зямлю пакідаючы
*** Дзесь у хмарах жывуць павукі
Разрытая магіла
*** Ноч. Газніца гарыць
Зімовая дарога
Зімой
Перад паводкай
*** Падымі угару сваё вока
Маёвая песня
Раманс
Досі ўжо працы

Згукі Бацькаўшчыны

*** Ўся ў слязах, дзяўчына
*** Сумна мне, а ў сэрцы смутак
*** Не кувай ты, шэрая зязюля
Ян і маці
*** Сэрца ные, сэрца кроіцца ад болю
Вечар

Старая Беларусь

Летапісец
Перапісчык
Кніга
Слуцкія ткачыхі
Безнадзейнасць
*** Ціхі вечар; знікнула спякота
*** Па ляду, у глухім бары

Места

Уступ
*** Вулкі Вільні зіяюць
У Вільні
*** За дахамі места памеркла
*** На глухіх вулках – ноч глухая
Завіруха
*** Сеў хлопчык з шкляначкай
*** Ад спёкі пышуць дахі і асфальт
Дзве смерці

II
ДУМЫ

С. Е. Палуяну
Каганцу
Упалі з грудзей Пана Бога
Краю мой родны! Як выкляты Богам
*** Халоднай ноччу я
*** Кінь вечны плач свой аб старонцы!
*** Зразаюць галіны таполі адну за адной
*** Рушымся, брацця, хутчэй
*** Нашых дзедаў душылі абшары лясоў
*** Устань, навальніца, мкні нанова
*** Не блішчыць у час змяркання
*** Напілося сонца са крыніц сцюдзёных
*** Ой, чаму я стаў паэтам
*** Даўно ўжо целам я хварэю
*** Калі зваліў дужы Геракл у пыл Антэя
*** Бледны, хілы, ўсё ж люблю я
*** Жывеш не вечна, чалавек
*** Мудрай прамовы
*** Дзе вы, лясоў, палёў цвяты?
*** Калі ў ракавіну цёмную жамчужніцы
*** Свяча бліскучая зіяе
Песняру

Вольныя думы

Уступ
Гутарка з паненкамі
*** Вы кажаце мне, што душа у паэта
*** Вы, панове, пазіраеце далёка
*** Мы доўга плылі ў бурным моры
*** Была калісь пара: гучэла завіруха
Мне снілася
*** Шмат у нашым жыцці ёсць дарог

Старая спадчына

Пентаметры
Непагодаю маёвай
Санет (*** Паміж пяскоў Егіпецкай зямлі...)
Санет (*** На цёмнай гладзі...)
Трыялет (*** Як птушка ў гібкіх трасніках...)
Трыялет (*** Калісь глядзеў на сонца я...)
Рандо
Актава
Тэрцыны

III
МАДОННЫ

У вёсцы
Вераніка
*** Ізноў пабачыў я сялібы
Каханне і смерць
*** Хоць мы былі адны ў той час
Пачуццю цёмнаму падлеглая
*** Цёмна неба начное
Да вагітнай
Трыялет (*** Дзераўлянае яечка...)
*** Як хораша, калі дзіцё
Пракляцце вагітнай
*** 3 енкам дзіцё ты раджаеш
*** Без сіл, уся ў пату
*** Пасля радзін ты ўсё штодня марнееш
*** «Смертию смерть поправ»
*** Тым вянкі суворай славы
*** Белы крыж, пліта, пад ёй – магіла

IV
3 ЧУЖОЙ ГЛЕБЫ

3 П. Верлена
*** Рыцар Няшчасце, што скрозь ездзіць
(Il faut? voyez – vous, nous pardoner les choses) (*** Трэ нам, бачыш...)
*** Ціхі і сіні блішча над хатай
*** О, сум, усні ў душы маёй
*** Сон цёмны ўсё мацнее
Chanson d'automne (*** Як раньш, пяе...)
Плач сэрца майго
Захад
*** Глянь: месяц бледны
*** Покуль, зорка, ўранці твой
*** Раяль цалуе тонкая рука
*** У полі мрок
Малюнак мора
*** У полі дзікім і апусцелым
Ракаўкі
Зіянне месяца
*** Рака срэдзь вулкі!
Шынок
*** Гул вулічных шынкоў
*** Трэск дроў; газніцы блеск няяркі
*** Ноч. Дождж. Нябёс імгла
Млоснасць

3 Авідзія
Грамада зорак «Карона»

3 А. Крымскага
*** Кажуць людзі

3 М. Чарняўскага
*** Ўжо зноў не спаткаюцца тыя шляхі

3 Алеся
*** Пекла было тут у тую часіну
Астры

ВЕРШЫ РОЗНЫХ ГАДОЎ

Над магілай
Прыйдзе вясна
Мае песні
Ноч
На чужыне

1908– 1909

3 цыкла “Эрас”
I.***Ў космах схаваліся кветы чырвоныя
II.***Зірнуў, як між валос
*** Хмурыя, цёмныя
Русалка

1909
3 цыкла “Лясун”
(*** Прывольная, цёмная пушча...)
Хрэсьбіны лесуна
3 песняў беларускага мужыка
I.***Гнусь, працую, пакуль не парвецца
II.***Я хлеба ў багатых прасіў і маліў
Асенняй ночай
Пугач
«Нашай ніве»
Цемень
Лясун
Старасць
Падвей
*** Дождж у полі і холад
*** Я, бальны, бесскрыдлаты паэт
*** Ты ночкаю каляднай варажыла

1910

Змяіны цар
Вечар
Мая душа
Крытыку
*** Жывая лялечка! Не душу і не сэрца
Цяжарная
Над магілай мужыка
*** Скрылась кветамі ў полі магіла
Над морам
(Ліст у рэдакцыю «Нашай нівы»)
3 цыкла “Лясун”
*** Я спакойна драмлю пад гарой
*** Вось і ноч. Нада мной
*** Ціхія мае ўсе песні
Раманс

1910 – 1913

*** Ўчора шчасце толькі глянула нясмела
Песня пра князя Ізяслава Полацкага

1911

*** Пэўна, любіце вы, пане
*** Як толькі закрыю я вочы
Срэбныя змеі
*** Разгарайся хутчэй, мой агонь
Хаўтуры
Першая любоў
*** Маркотна я чакаю. Для чаго ты
*** Пад ценню цёмных ліп
Д. Д. Дзябольскаму
*** Не бядуй, што хмары
Касцёл Св. Анны ў Вільні

1912

Санет
*** Белым кветам адзета каліна
3 цыкла «Усмешкі»
I.Пан і мужык
II.*** Чытаю я журнал сучасны
III.*** Чаму у нас акамянеласці
IV.Гутарка

1913

На могілках
Трыялет
Успамін
Купідон
Дзед
С. Палуяну
Споўненае абяцанне
У старым садзе
Ліст да п. В. Ластоўскага
*** Народ, Беларускі Народ!
Варажба
Просценькі вершык
Крытыку

1914

Санет
<Пану Антону Навіне>
Эміграцкая песня
*** Ты доўга сядзела за сталом
Мяжы

1914– 1915

*** Ой, лясы-бары ды лугі-разлогі!
*** Цёмнай ноччу лучына дагарала

1915

*** Я хацеў бы спаткацца з Вамі на вуліцы
Мушка-зелянушка і камарык – насаты тварык
*** Сярод вуліцы у нас карагод
*** Як Базыль у паходзе канаў
Варона і чыж
*** У мясцечку Церасцечку

1915–1916

На ціхім Дунаі Вершы беларускага складу
I. Бяседная
П *** у Максіма на кашулі
III.*** Як прыйшла я на ток малаціць
IV.*** Хоць і зорачка – ды не вячэрняя
Максім і Магдалена
Лявоніха
Скірпуся
Агата
*** Калі паласу агнявую
*** Маладыя гады
*** Выйшаў з хаты. Ціха спіць надворак
*** Сцюжа, мрок... Я ізноў хвараваты
*** Прыйдзецца, бачу, пазайздрыць
*** Непагодны вечар. Сумна, дружа, мусі?
*** Мы гаворым удвух пры агні ў цішыне
*** Ўжо пара мне дадому збірацца
*** Ўсё праходзе – радасць, і мукі
Пагоня
Страцім-лебедзь

1917

*** Набягае яно
*** Пралятайце вы, дні
*** Ў краіне светлай, дзе я ўміраю

ТВОРЫ НЕВЯДОМЫХ ГАДОЎ

Эпіграф да верша
Да дзяўчыны

НАСЛЕДАВАННІI ПЕРАКЛАДЫ

3 Ю. Святагора
Дзве песні

3 Гейнэ
*** У паўночным краю на кургане
*** Дзяцюк шчыра любіць дзяўчыну
*** Калі любоў ізмучыць
*** Калі маеш шмат чаго
Генрых
Азра

3 Ф. Шылера
*** Хочаш сябе ты пазнаць298

3 Гарацыя
Памятнік

3 Авідзія
Ікар і Дзедал

3 Э. Верхарна
Паўстанне

3 А. Пушкіна
*** Сяджу я ў турме за рашоткай гады

3 А.Ф. Арвера
Санет

3 М. Майкава
*** «Золата, золата падае з неба!»

3 М. Розенгейма
*** Цяжкая дарога
.
3 Й.Л. Рунеберга
Паво

ПЕСНІ

Сербская
*** Хто там едзе па Касову полю?

Руская
*** Сёння дзень у нас светлы, радасны

Украінскія
*** У каго ты, дзяўчынанька

Скандынаўская
*** Была Інгеборг, як сасонка, страйна

Іспанскія
*** Яснавокая Аніта

Японскія
*** Ах, як спявае

Персідскія
*** Я ўсё забыў на свеце і ведаю адно

ПЕРАКЛАДЫ НА РУСКУЮ МОВУ

3 Я. Купалы
Жніво
*** Для тебя, отчизна предков моих

3 А. Крымскага
*** Пальмы гордые и лавры
*** Теплый гром. Цветя, черешня

3 Т. Шаўчэнкі
Н. П. Костомарову
В неволе
*** В неволе тяжко
А.О. Козачковскому
*** И серое небо, и сонные воды
*** Готово! Парус распустили

3 I. Франка
На реке вавилонской

3 У. Самійленкі
*** Те, что в холодных сердцах

3 ЧАРНАВЫХ НАКІДАЎ

*** Залілось, слязьмі быццам, зоркамі
*** Ноч імглою сізай землю аблівае
*** Бывае, вада перапоўніць
*** Ўсё ў жыцці мне даўно ўжо абрыдла
*** Тая крыніца, што ранын к акіяну
*** Халодная, ясная ноч
*** Вы так часта пазіралі ў люстру
*** Толькі чаму ж гэта ў ночы глыбокія
*** Вашай цётцы, здаецца, вельмі прыемна.
*** Мая гаспадыня
*** Ўсё адна цяпер мне думка
*** Болыл за ўсё на свеце жадаю я
*** Буду сніць і днямі, і начамі
*** Муар
*** Ці ведаеце Вы, цёмнавокая пані
*** Цёмнавокая пані, канец!
*** Апусціўшы густыя расніцы
*** Ёсць гэткая японская забаўка
Двайняткі
*** Я – непрыкметны, шэры чалавек
*** Ой, грымі, грымі, труба, ўранку ран
*** Ой, скацілася зорачка, скацілася
*** Йстужку сінюю ўплятаю
*** Аня, Анечка
*** Беларусь, твой народ дачакаецца
Доля мужыка
*** Досі ўжо, браты, чужынцам мы служылі
*** Ты не згаснеш, ясная зарана<чка>
*** Ўсплывае грамада сіфанафора
*** Сягоння ноччу я ў царстве казкі
*** Тут пахаваны мае пачуванні
*** Ліецца па бары шырокі, поўны шум
*** Шчасцем яна аж да краю
*** Прычасціўся целу мацеры
Ласун
Credo

АПАВЯДАННІ I НАРЫСЫ

Музыка
Мадонна
Апокрыф
Апавяданне аб іконніку і залатару
Марына

АРТЫКУЛЫ I ЛІСТЫ

Неслухоўскі
Глыбы і слаі
Санет
За сто лет
Белорусское возрождение
Забыты шлях
О гуманизме и неосмотрительности
Белорусы
Хто мы такія?
На белорусские темы
Аб веры нашых прашчураў
Голос из Белоруссии
Деятельность Минского белорусского комитета
У рэдакцыю «Маладой Беларусі»
У рэдакцыю «Нашай нівы»
У рэдакцыю «Нашай нівы»
В.А. Лявіцкай
П. I. Гапановічу
А. Я. Багдановічу


Я ХАЦЕЎ БЫ СПАТКАЦЦА 3 ВАМІ…

На пачатку было слова... А, значыць, свет зачынаўся з паэзіі. Бо слова не што іншае, як закаханыя вочы душы. А закаханая душа – падданка паэзіі. I космас кахання, і космас мілосці творыцца паэзіяй і абжываецца, калі ільга так сказаць, паэзіяй.

Калі б мая воля, увёў бы ў граматыку права словы «каханне» і «паэзія» пісаць з вялікае літары. Толькі закаханыя вочы і маглі ўбачыць, як «у небе ціха зоркі расцвілі». А найперш расцвілі яны ў душы паэта.

Максім Багдановіч. Гэта ён першы ў нашай паэзіі прысягнуў чыстай красе велічнага і вечнага пачуцця. Напоўніў крывіцкую душу санцавітым трымценнем.

Колькі пакаленняў бачыць свет ягонымі вачыма, прызнаецца ў любові да Беларусі ягонымі словамі, у каханні да нарачонак ягонымі радкамі.
I пакуль гучацьме беларускае слова, будзе прызнавацца.

Сапраўдны паэт над побытавымі мітрэнгамі, пад палітыкай, бо ён вогнепаклоннік. Пакланяецца толькі агню, імя якому мілосць.

I, напэўна, невыпадкова Максім Багдановіч нарадзіўся пад знакам Стральца. У адным з сучасных гараскопаў гэтак, у прыватнасці, кажацца: «Страла часу, памкнёная праз падсвядомасць, ілюзію і астральны свет, да асягнення мэты. Знак Агню пад апякунствам Юпітэра».

Максім Багдановіч стварыў свой, беларускі астральны свет.

Максім Багдановіч запрасіў беларускае, крывіцкае слова прапусціць праз душу сваю сусветную культуру, не разгубіўшыся, не згубіўшыся, не збеднеўшыся.

Пра тое, што талент – паняцце нацыянальнае, кажа ўся творчасць вялікага паэта. Ен умеў чужое роднае мове слова так асвойчыць, зрабіць хатнім, гак абеларусіць суседствам са спаконнымі беларускімі словамі, сагрэць яго шчырай беларускай душой, што слова сябе і сапраўды пачынала адчуваць беларускім. Раманс «Зорка Венера», які стаў любімым у моладзі не аднаго пакалення, – адзін з прыкладаў такога прыручэння словаў. У нашай мове жыве слова славянскага гучання: замест Венера

Рыгор Барадулін


Раім таксама паглядзець:
Багдановіч Максім. Вершы
6.49 р.

Багдановіч Максім. Вершы

Выбраныя вершы класіка беларускае літаратуры Максіма Багдановіча, многія з якіх уваходзяць у школьную праграму. Шэдэўры нацыянальнага прыгожага пісьменства. Чытае Народны артыст Беларусі Віктар Манаеў.

Максім Багдановіч. Энцыклапедыя
26.99 р.

Максім Багдановіч. Энцыклапедыя

«Максім Багдановіч» – персанальная энцыклапедыя, якая асвятляе жыццё і творчасць класіка беларускай літаратуры. У ёй змешчаны артыкулы, прысвечаныя лірычным творам паэта, перакладам, крытыцы, публіцыстыцы, паасобным жанрам, вобразам, артыкулы пра яго эстэтычныя погляды, сувязі з фальклорам і літаратурамі замежных краін, пра ўвасабленне багдановічаўскай тэмы ў выяўленчым мастацтве, музыцы, тэатры, кіно.

Максім Багдановіч: вядомы і невядомы
7.38 р.

Максім Багдановіч: вядомы і невядомы

У зборнік уключаныя даследаванні творчасці Максіма Багдановіча 1910 – 1940-х гадоў, дзякуючы якім можна прасачыць, як паэзія класіка беларускай літаратуры ўспрымалася на працягу першай паловы XX стагоддзя. Акцэнт зроблены на літаратуразнаўчыя працы, што не перавыдаваліся з часоў першапублікацыяў.