Абвестка

 

 

 

У выпадку ўзнікнення дадатковых пытанняў будзем радыя адказаць на іх з 10.00 да 18.00 па тэлефонах: +375-29-632-91-29 (Вераніка), +375-29-856-42-01 (Міхась).
Або па электроннай пошце: prastora@prastora.by
І ў сацыяльных сетках: Facebook ці ўКантакце.

 

 

 

Абвестка

Горад Святога Губерта. Выпуск VII

Горад Святога Губерта. Выпуск VII
3.99 р.
Вага: 290 г
Памеры: 145x205 мм



Альманах лакальнай гісторыі. Выпуск 7 (2013).. Пад рэдакцыяй А. Ф. Смаленчука. — Гродна : Гарадзенская бібліятэка, 2013. — 166 с. : іл.

Чарговы выпуск альманаха, прысвечаны 150-годдзю вызвольнага паўстання 1863 г. Большасць матэрыялаў звязаныя менавіта з гэтай падзеяй у гісторыі горада.

Апроч таго традыцыйна разглядаюцца малавядомыя старонкі гісторыі Гродна і гістарычнай палітыцы. Разлічаны на шырокае кола чытачоў.

Рэдкалегія:
Алесь Смалянчук , доктар гіст. навук (Гродна) – рэдактар;
Алесь Краўцэвіч, доктар гіст. навук (Гродна),
Андрэй Чарнякевіч, кандыдат гіст. навук (Гродна),
Ян Ежы Мілеўскі, PhD (Беласток),
Рімантас Мікніс, PhD (Вільня).

ЗМЕСТ

Прадмова (Алесь Смалянчук)

РЭКАНСТРУКЦЫЯ І ПАМЯЦЬ

Ігар Лапеха (Гродна). Як выглядала Фара Вітаўта?

Ігар Лапеха (Гродна). Старая гродзенская ратуша (XVI – XVII стст.): да праблемы рэканструкцыі знешняга выгляду

Успаміны пра стары Гродна (запіс успамінаў і падрыхтоўка да друку Андрэя Вашкевіча, Таццяны Касатай, Таццяны Казак)

МІНУЛАЕ Ў АДЛЮСТРАВАННІ ЗАМЕЖНЫХ ПАДАРОЖНІКАЎ І ДАСЛЕДЧЫКАЎ

Фартэск’ю Андэрсан (Лондан). У гродзенскай турме. Верасень 1863 г.
(пераклад з англійскай мовы Дар’і Фядотавай)

Каложская царква ў апісаннях барона Жозэфа дэ Бая (1905 г.)
(пераклад з французскай мовы Вольгі Лагвіненкі, падрыхтоўка да друку Алеся Смаленчука)

Фелікс Акерман (Вільня-Берлін). Адна на ўсіх? Спадчына Элізы Ажэшкі ў Гародні ХХ ст.
(пераклад з нямецкай мовы Вольгі Сабалеўскай)

СТАРОНКІ ГІСТОРЫІ МЯЦЕЖНАГА ГОРАДА

Алесь Радзюк (Гродна). Смяротныя пакаранні ў Горадні ў 1863 – 1864 г.

Аляксей Кайрыс (Гродна). Злавіць Каліноўскага...

Фёдор Игнатович (Гродно). Аптека провизора Ивана Адамовича и восстание 1863 г.

У ДАПАМОГУ НАСТАЎНІКУ

Шляхамі паўстанцаў 1863-1864 гг. (Алесь Крой, Іван Буднік, Уладзімір Хільмановіч)

Вячаслаў Швед (Гродна). Гродзенскія адрасы паўстанцаў 1863 – 1864 гг.

РЭЦЭНЗІЯ

Барыс Клейн (Бостан). Вольность города (по страницам книги Гродназнаўства. Гісторыя еўрапейскага горада / Карнялюк В., Швед В. (рэд). – Гародня-Wrocław, 2012)


Прадмова

Чарговы выпуск нашага зборніка прысвечаны падзеям паўстання 1863 г. Вызвольны чын «За вольнасць нашу і вашу», які адбыўся 150 гадоў таму, і сёння застаецца арыентырам для многіх гарадзенцаў.

Горад Святога Губерта – гэта горад свабодных людзей, якія заўсёды ганарыліся Каліноўскім і Урублеўскім, Траўгутам і Серакоўскім. Яны пагарджалі тымі, хто прамяняў уласны гонар на пасаду лёкая ды ласку чарговага «начальніка» і шанавалі суайчыннікаў, для якіх словы «Вольнасць» і «Айчына» спалучаліся з сэнсам уласнага жыцця.

Чытач атрымае магчымасць даведацца пра тое, як расейскія ўлады лавілі Каліноўскага (А.Кайрыс), прайсці апошнім шляхам разам з паўстанцамі, якіх каралі смерцю ў Горадні (А.Радзюк), наведаць гарадзенскія адрасы паўстання (В.Швед, Ф.Ігнатовіч, А.Крой, І.Буднік), разам з англійскім святаром Фартэск’ю Андэрсанам правесці некалькі дзён у гарадзенскай турме ў верасні 1863 г.

Апроч таго на старонках зборніка можна пазнаёміцца з варыянтамі рэканструкцыі Старой гарадзенскай Ратушы і «Фары Вітаўта» (І.Лапеха), прачытаць апісанне Каложскай царквы, зробленае французскім даследчыкам баронам Жозэфам дэ Бае ў 1905 г., задумацца разам з нямецкім гісторыкам Феліксам Акерманам пра ролю Элізы Ажэшкі ў памяці нашага горада і перанесціся ў міжваенную і ваенную Горадню, дзякуючы запісаным вусным успамінам гарадзенцаў.

...Чытаючы старонкі кнігі Ф. Андэрсана пра Горадню ўвосень 1863 г., пра ягоныя кантакты з мясцовым чынавенствам, якія ледзьве не закончыліся для настаўніка ангельскай мовы ў сям’і Аляксандра Біспінга «падарожжам» у Сібір, нявольна адчуваеш пэўную пераклічку эпохаў. Інтрыгі і падман чыноўнікаў, іхні страх перад чалавекам, які не хавае сваіх думак, лёкайства перад начальнікам – усё гэта вельмі знаёмае таксама гарадзенцу ХХІ стагодзя. Можа ў Горадні спыніўся час?

Але ж не! Можна прыгадаць канец 80-х – пачатак 90-х гг., калі панаваў дух разняволення. Знік страх, адрадзілася цікавасць да ўласнай мінуўшчыны і беларускай культуры. Шанавалі навукоўцаў і сярод іх гісторыкаў, бо, нарэшце, прыйшло разуменне, што калі мы без гісторыі, то і Гісторыя без нас!..

...У 1863 г. гарадзенскія чыноўнікі і вайскоўцы, якім вельмі хацелася асудзіць англійскага святара за тое, што нібыта «ўзбройваў паўстанцаў», падманвалі яго, бо саромеліся ўласных гнюсных учынкаў. Сёння пачуццё сораму паступова памірае. Гэта, хіба, адзін з найбольш важкіх вынікаў сучаснай «стабільнасці». Але на шчасце для горада і краіны гэта не стала агульным законам жыцця.

Менскія калегі пры сустрэчы рэгулярна задаюць пытанні: «Што ў вас у Горадні адбываецца? Адкуль такая нянавісць адміністрацыі да інтэлігенцыі?» На самой справе нічога асаблівага не адбываецца. Ідзе звычайнае жыццё, якое зноў робіць актуальным лозунг «За вольнасць нашу і вашу!»

Алесь Смалянчук


Раім таксама паглядзець:
Краўцэвіч Аляксандр. Гісторыя Вялікага Княства Літоўскага
6.49 р.

Краўцэвіч Аляксандр. Гісторыя Вялікага Княства Літоўскага

Вялікае Княства Літоўскае дзейнічала на еўрапейскай палітычнай арэне амаль пяць з паловай стагоддзяў — ад высокага сярэднявечча да навейшага часу (1248 — 1795 г.). У кнізе першыя этапы гісторыі ВКЛ прадстаўленыя ў еўрапейскім і беларускім гістарычным кантэксце.

Гарадзенскі палімпсест 2012
5.99 р.

Гарадзенскі палімпсест 2012

Матэрыялы зборніка “Гарадзенскі палімпсест” прысвечаныя вывучэнню мінулага Гродна як фенамена лакальнай гісторыі. У цэнтры даследчай увагі апынуліся сацыяльныя адносіны ў выразным антрапалагічным кантэксце. Тэксты зборніка значна пашыраюць далягляды беларускай гістарычнай урбаністыкі. Кніга адрасаваная ўсім, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі.

Арлоў Уладзімір, Герасімовіч Зьміцер. Краіна Беларусь
49.99 р.

Арлоў Уладзімір, Герасімовіч Зьміцер. Краіна Беларусь

Займальная і даступная для чытача любога ўзросту, гэтая кніга ўводзіць у свет нашай мінуўшчыны. На яе старонках вы сустрэнецеся з выдатнымі гістарычнымі асобамі, даведаецеся пра жыццё і побыт, вайсковыя перамогі і культурныя дасягненні беларусаў у розныя эпохі.