Абвестка

 

 

 

У выпадку ўзнікнення дадатковых пытанняў будзем радыя адказаць на іх з 10.00 да 18.00 па тэлефонах: +375-29-632-91-29 (Вераніка), +375-29-856-42-01 (Міхась).
Або па электроннай пошце: prastora@prastora.by
І ў сацыяльных сетках: Facebook ці ўКантакце.

 

 

 

Абвестка

Крукоўскі Уладзімір. Срэбная страла ў чырвоным полі

Крукоўскі Уладзімір. Срэбная страла ў чырвоным полі
6.52 р.
Вага: 470 г
Памеры: 145x245 мм



Уладзімір Крукоўскі

З гісторыі беларускіх прыватных гербаў. – Мінск : Літаратура і Мастацтва, 2010. – 136 с. : іл. Цвёрдая вокладка.

ISBN 978-985-6941-77-4

Амаль 20 гадоў Беларусь існуе ў статусе незалежнай дзяржавы. За гэты час цікаўнасць да яе гісторыі шматкроць узрасла, а попыт, як вядома, стымулюе прапанову. З'явілася шмат цікавых, змястоўных кніг па гісторыі нашай краіны, ажывіліся пошукі ў такіх напаўзабытых яшчэ нядаўна дысцыплінах, як сфрагістыка, геральдыка, генеалогія, гістарычная геаграфія. Гэтая кніга – спроба задаволіць натуральную прагу чытачоў да гістарычных ведаў. Матэрыялы кнігі друкаваліся ў розныя гады ў нашай перыёдыцы: у часопісе "Спадчына" (1993 – 95 гг. ), газеце "Звязда" (2007 – 2008 гг. ). Кніга разлічана на шырокае кола чытачоў.


Пачатак кнігі

Павага да мінулага – вось рыса,
якая адрознівае адукаванасць ад дзікасці. . .

Прыватная геральдыка, у адрозненне ад дзяржаўнай, гарадской, зямельнай, узнікла, бадай што, яшчэ ў часы родава-племянныя. Узнікла як патрэба пазначыць уласнасць, прыналежнасць той ці іншай маёмасці, рэчы, пазначыць тэрыторыю, замацаваць дамову.

Кляймо, таўро, метка, сімвал, знак – вось бацькі гэтай цікавай, існуючай ужо больш тысячы гадоў гістарычнай і мастацкай з'явы. Пазней гэты знак атрымаў назву "герб" і пачаў выконваць функцыі адрознення асобы ці рода. Але не абы-якой асобы, а людзей слаўных, з працяглай сямейнай гісторыяй, са славутымі продкамі, людзей, якія аказвалі вялікія паслугі дзяржаве, каралю ці князю, людзей шляхетных.

Шляхта. Ваяўнічае і авантурнае, гордае і непаслухмянае, бунтарскае, загадкавае племя. Як здарылася, што слова "шляхта" і ягоныя вытворныя – шляхціч, шляхецкі, шляхетны – з цягам часу набылі іранічнае, нават здзеклівае гучанне? І дзе яна падзелася, наша беларуская шляхта, з імем якой у гісторыі Беларусі звязана літаральна ўсё: вайсковыя перамогі і дыпламатычныя поспехі, дзяржаўнае будаўніцтва і паўстанні, навука і культура, мастацтва, рэлігія, літаратура і адукацыя? Звязана гераічнае і ганебнае, благое і добрае, прагрэс і заняпад. І не толькі ў Беларусі, але і ў суседзяў – Літве, Польшчы, Расіі.

А нікуды яна не падзелася. Скасаваная гвалтоўна разам з іншымі станамі (саслоўямі) пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў 1917 годзе, яна жыве і дзейнічае. Жывуць яе нашчадкі – рабочыя і навукоўцы, калгаснікі і мастакі, інжынеры, педагогі, вайскоўцы і артысты. Жывуць і, як правіла, не ведаюць, што іхнія радаводы сягаюць часам да сівой даўніны, бо налічваюць да пятнаццаці пакаленняў слаўных продкаў. Трэба адзначыць, што не бальшавікі першыя прычыніліся да масавай юрыдычнай і фізічнай ліквідацыі гэтага стану ў нашай краіне. Наступ пачаўся яшчэ ў канцы XVIIІ стагоддзя. Пасля падзелу Рэчы Паспалітай суседзямі царскі ўрад са здзіўленнем высветліў, што на "воссоединённых" землях больш за 10 % насельніцтва – дваране-шляхта, у той час як на астатняй тэрыторыі імперыі ў сярэднім толькі 1 %. Трываць такое "Трэці Рым" не мог, і пачалося сістэматычнае і бесперапыннае "расшляхечванне" нашага народу, якое паспяхова ажыццяўлялася амаль сто гадоў. Але тут самы час паставіць наступныя пытанні: што ж гэта было за "сословие"? Чаму яно ў нас было такое шматлікае? І чым жа яно так замінала і назаляла расійскім уладам? Пачнём з этымалогіі. Слова Schlaht – нямецкага паходжання, азначае "бітва". Няцяжка здагадацца, што шляхта – людзі бою, ваяры, прафесійныя вайскоўцы. Да таго як гэтая назва ў XV стагоддзі прыжылася ў Беларусі (прыйшоўшы з Германіі праз Чэхію і Польшчу разам з еўрапейскімі рыцарскімі традыцыямі, геральдыкай, арганізацыяй і нават узбраеннем), стан гэты называўся ў нас "баярамі" (баяры панцырныя, путныя, конныя) – адным словам, баявое, вайсковае саслоўе, да якога належалі ўсе феадалы Беларусі ўжо ў XIV стагоддзі. Беларускі баяр (ваяр)
валодаў халоднай і пальнай зброяй, меў баявога каня і патрэбны рыштунак, каб у кожны момант, калі загадае князь і пакліча Радзіма, выступіць у паспалітым (усеагульным) рушэнні ў імя "Пагоні" і гнаць ворага са сваёй зямлі. Багацейшы шляхціч мусіў выставіць яшчэ і ўзброеную дружыну. А войнаў краіне хапала. Можа, таму гэтак распаўсюджаныя ў нашай геральдыцы страла і меч, падкова, крыж і чырвоны колер.

Крукоўскі Уладзімір. Срэбная страла ў чырвоным полі / Старонкі з кнігі

Геапалітычнае становішча нашай Радзімы, укрыжаванай на традыцыйных гістарычных шляхах – з поўначы на поўдзень і з усходу на захад, – патрабавала ўсё болей і болей вояў для абароны ад шматлікіх хцівых суседзяў. Вось і склалася так, што за некалькі стагоддзяў колькасць шляхты ў нас дасягнула амаль 12 %. Шляхта нашая ў XVI стагоддзі атрымала канстытуцыйна замацаванае права на самакіраванне, на выбары дэпутатаў у соймы і соймікі, суды і трыбуналы. Шляхта выбірала нават караля. Адсюль, натуральна, яе незалежніцкі характар, яе гонар і пачуццё ўласнай годнасці.

Тэарэтычна кожны шляхціч (згодна Статуту Вялікага Княства Літоўскага – канстытуцыі XVI стагоддзя) мог быць абраны каралём, што сведчыла не толькі пра шырокую шляхецкую дэмакратыю, але і фармірвала спецыфічны менталітэт гэтага стану. Характар нашай шляхты і праявіўся адразу ж пасля падзелу Рэчы Паспалітай. Паўстанне за паўстаннем праз усё ХІХ стагоддзе. 1794, 1831, 1863 гады – і ўсюды галоўным арганізатарам і асноўным удзельнікам – шляхта. Касцюшка, Ясінскі, Грабоўскі, Ваўжэцкі, Кошыц, Каліноўскі, Урублеўскі – усе са старажытных беларускіх шляхецкіх родаў. А хто інспіраваў і накіроўваў амаль увесь адраджэнскі рух канца ХІХ – пачатку ХХ стагоддзяў? – Ізноў жа прадстаўнікі шляхецтва. Браніслаў Эпімах-Шыпіла, Усевалад Ігнатоўскі, Вацлаў Іваноўскі, Карусь Каганец (Кастравіцкі), Іван і Антон Луцкевічы, Янка Купала (Луцэвіч), Цётка (Алаіза Пашкевіч), Аркадзь Смоліч, Вацлаў Ластоўскі, Сымон Рак-Міхайлоўскі – пералік прозвішчаў можна доўжыць і доўжыць.

Натуральна, што царскі ўрад пасля інкарпарацыі Беларусі сур'ёзна ўзяўся за нашую шляхту. Пазбаўленне шляхецтва і звязаных з ім прывілеяў, высылка ў Сібір, прытым цэлымі вёскамі і шляхецкімі засценкамі, суды і расправы, нарэшце, разбор беларускае шляхты за Мікалаем І, быццам бы для ўпарадкавання спраў у дэпартаменце герольдыі. Для гэтай мэты цар выдаў 19 кастрычніка 1831 года ўказ, паводле якога доказам шляхецкага паходжання маглі быць толькі арыгіналы прывілеяў, дыпломаў ды граматаў Вялікіх князёў або каралёў. А Беларусь жа гарэла на працягу некалькіх стагоддзяў, і дзе ж тут мог захавацца кавалак пергаменту ці крохкай паперы. Копіі ж дакументаў нават юрыдычна пацверджаныя ў судах і трыбуналах ВКЛ або Рэчы Паспалітай, не прымаліся да ўвагі. У выніку такога "разбору" за некалькі дзесяцігоддзяў царскія ўлады скарацілі колькасць шляхты на Беларусі да 3 %. Масава выключаліся з шляхецкага стану выбранцы (вайскова-служылыя людзі), з'явіліся новыя, дзіўныя разрады ў саслоўнай структуры: "недоказанные дворяне", "не принадлежащие в Крестьянство", "вне сословные". І жывуць сёння ў Беларусі Уласевічы і Стырыковічы, Васілеўскія і Вайткевічы, Сяліцкія ды Матусевічы і лічаць сябе, як гэтага патрабаваў артадаксальны бальшавізм, з паходжання рабочымі ці сялянамі, у крайнім выпадку – "из служащих". Гістарычныя дакументы, што захаваліся ў нашых архівах і сховішчах, бібліятэках і музеях (генеалагічныя кнігі, дыпломы і прывілеі, спісы павятовай шляхты ды інш. ), сведчаць, што шляхецкія роды на Беларусі налічвалі больш за 4000 прозвішчаў. Нават павярхоўны статыстычны аналіз паказвае, што сярод існуючых сёння ў Беларусі ўласнабеларускіх прозвішчаў (35–40 тысяч) вышэйзгаданыя шляхецкія складаюць менавіта каля 10 %. Значыць, не прапалі роды, не зніклі прозвішчы. Згубілася толькі гістарычная памяць, і рэдка хто з нашых суайчыннікаў можа назваць свой радавод хаця б да чацвёртага калена (да прадзеда).

Крукоўскі Уладзімір. Срэбная страла ў чырвоным полі / Старонкі з кнігі

Факт існавання ўстойлівай групы шляхецкіх прозвішчаў даказвае тое, што ў гістарычных дакументах геральдычнага характару, акрамя Палескага рэгіёна, не сустракаюцца прозвішчы на -ук, -юк, -онак, -ёнак. Амаль не сустракаюцца прозвішчы на -ец, -чык, -нік, -ін. Нарэшце, на -оў, -аў, -ёў, -еў (Іваноў, Пятроў, Сідараў), акрамя былой Смаленскай і зрэдку Віцебскай ды Магілёўскай губерняў, дзе гэтыя роды былі, як правіла, наезджыя з Расійскай імперыі. Сведчаннем існавання менавіта шляхецкіх прозвішчаў з'яўляецца і факт шырокага іх распаўсюджання на былых абшарах ВКЛ. Адамовічаў, Бараноўскіх, Івашкевічаў, Жукоўскіх, Навіцкіх, Сакалоўскіх, Кулешаў можна было сустрэць ва ўсіх беларускіх губернях (Віцебскай, Магілёўскай, Смаленскай, Мінскай, Гарадзенскай, Віленскай). Хто, як не шляхта, мог так свабодна міграваць па землях Вялікага Княства Літоўскага ці Рэчы Паспалітай, атрымліваючы ад князёў і каралёў пасады, прывілеі і землі, купляючы маёнткі, засноўваючы ва ўсіх кутках Беларусі свае родавыя гнёзды? У якасці прыклада звярнуся да гісторыі ўласнага роду. Паходзячы з Наваградчыны (XVI ст. ), Крукоўскія гербу "Корвін" у ХІХ стагоддзі сустракаюцца ўжо ў архіўных дакументах Слуцкага і Барысаўскага, Мазырскага і Ігуменскага паветаў, у Мінску і Магілёве і нават на Чарнігаўшчыне і Валыні.

Сярод шляхецкіх прозвішчаў можна вылучыць тры асноўныя групы: з суфіксам -іч, -віч, ці так званыя патранімічныя (ад бацькі). Напрыклад, Александровіч (ад Аляксандра), Несцяровіч (ад Несцера), Маціевіч (ад Мацея), Рамановіч (Раманаў сын), Савіч (Саваў сын) і г. д.

Прозвішчы на -скі, -цкі – таксама патранімічныя або тапанімічныя: Андраеўскі (ад Андрэя), Паўлоўскі (Паўлаў сын), ці Агінскі (бо маёнтак Агінты), Цяпінскі (з Цяпіна), Дастаеўскі (з Дастоева).

Нарэшце, прозвішчы-мянушкі, формаю і гучаннем вельмі старажытныя, з родаплемянных часоў, татэмнага характару. Прыкладам, Жук, Пац, Арол, Жаба, Чыж, Сялява, Тур, Казёл, Воўк, Лось, Мурашка. Гэта прозвішчы зааморфныя. Да гэтай групы можна далучыць пазнейшыя, але таксама старажытныя прозвішчы-імёны тыпу Алеша, Касцюшка, Кміта, Сцяпура, Юрага, Яцка. Сярод гэтай групы ёсць прозвішчы з празрыстай этымалогіяй, такія як Сіпайла, Плявака, Новаш, Шышка, Цюхай, Мігай, Кісляк, Смаляк, але сустракаюцца і цяжка зразумелыя, хоць і яўна славянскага гучання: Роня, Цыдзік, Якса і інш.

Вышэйпералічаныя тры групы прозвішчаў і, адпаведна, роды занесеныя ў 1-ю і 6-ю часткі губернскіх геральдычных кніг, куды, яшчэ за Кацярынаю ІІ запісваліся самыя старажытныя роды дваранства Расійскай імперыі. Акрамя таго, існавала 2-я частка кніг – для афіцэрства, 3-я – для асабістага дваранства, 4-я – для замежнага паходжаннем, 5-я – для магнатэрыі (князёў, баронаў, графаў). І яшчэ 7-я – для шляхты татарскага паходжання.

Адным з галоўных атрыбутаў шляхецкай гісторыі і шляхецкіх традыцый, прадметам гонару і пашаны з'яўляецца родавы герб.

Крукоўскі Уладзімір. Срэбная страла ў чырвоным полі / Старонкі з кнігі


Старажытныя беларускія шляхецкія роды (спіс, пададзены напрыканцы кнігі)

Абадовіч, Абакановіч, Абаленскі, Аберучаў, Абламовіч, Абламоўскі, Аблачынскі, Абніскі, Аборскі, Абражамовіч, Абрамовіч, Абрамоўскі, Абрампальскі, Абрыцкі, Абуховіч, Абухоўскі, Авярковіч, Аганоўскі, Агінскі, Агонь, Агрызка, Адамовіч, Адашовіч, Адахоўскі, Адзінец, Аддяніцкі, Адноўскі, Адольскі, Адольф, Адорскі, Азаровіч, Адравонж, Адынец, Ажахоўскі, Ажэльскі, Азанчэўскі, Азаркевіч, Азямблоўскі, Азямбоўскі, Акаловіч, Акінчыц, Аюлаў, Акольскі, Аксак, Акулевіч, Акуліч, Акушка, Акшэўскі, Алдакоўскі, Александровіч, Алендзкі, Аленскі, Алецкі, Алеша, Алізаровіч, Алісевіч, Аліфіровіч, Аліфяровіч, Альляк, Альбікоўскі, Альпінскі, Альхімовіч, Альшэўскі, Алябіс, Алявінскі, Алякевіч, Алянкевіч, Аляхновіч, Аляшкевіч, Амбражэвіч, Амброк, Амяцінскі, Анашковіч, Ангірскі, Андраеўскі, Андрайковіч, Андрусевіч, Андрушкевіч, Анікевіч, Анісовіч, Аніхімоўскі, Анкудовіч, Аношка, Антаневіч, Антушэвіч, Ануфровіч, Анцута, Анцыпа, Апока, Апухцін, Арамовіч, Аранскі, Арасімовіч, Арахоўскі, Арашкоўскі, Аргун, Ардынец, Аржаноўскі, Аржахоўскі, Арлоўскі, Арол, Арсеньнеў, Арцімовіч, Арціхоўскі, Арцішэўскі, Аршанеўскі, Арымовіч, Арэльскі, Арэшка, Арэшкавіч, Асавецкі, Асіповіч, Асіпоўскі, Аскерка, Асмалоўскі, Асмольскі, Асоска, Асоўскі, Астаневіч, Астаньковіч, Астахевіч, Асташкевіч, Асташэвіч, Астражэнцкі, Астраменцкі, Астрожскі, Астроўскі, Астрэйка, Асухоўскі, Асяеўскі, Асяндоўскі, Асяцімскі, Атэнгаўз, Аўгустоўскі, Аўгусыдіновіч, Аўлачымскі, Аўсяны, Аўтушкевіч, Афанасовіч, Аханка, Ахатніцкі, Ахацімскі, Ахольскі, Ахрымовіч, Ачакоўскі, Ачапоўскі, Аш, Ашторп, Ашчэўскі.

Бабашынскі, Бабецкі, Бабінскі, Бабіцкі, Бабіч, Бабоўскі, Бабраўніцкі, Бабровіч, Баброўскі, Бавароўскі, Багамолец, Багатка, Багарэвіч, Багатырэвіч, Багдановіч, Багдановіч-Дварэцкі, Багданскі, Багданоўскі, Багдашэўскі, Багрын, Багурскі, Багуслаўскі, Багуфал, Багуцкі, Багушэвіч, Багушэўскі, Бадаровіч, Бадзента, Бажычка, Базарэўскі, Базычка, Байкоў, Байкоўскі, Бак, Бака, Бакіноўскі, Бакун, Балгвіч, Балтоўскі, Бальвановіч, Бальцэвіч, Бандзкевіч, Баневіч, Банчэўскі, Банькоўскі, Банюшка, Баравік, Баранаў, Баранецкі, Баранкевіч, Барановіч, Бараноўскі, Баранцэвіч, Баратынскі, Бардзілоўскі, Бардзкі, Баржым, Барждынскі, Баржымоўскі, Барзабагаты, Барздынскі, Баркоўскі, Барло, Бародзіч, Бароздзіч, Бароўскі, Барсаба, Барсук, Барташэвіч, Барташэўскі, Барткевіч, Бартламевіч, Бартноўскі, Барцыта, Баршчэўскі, Барычка, Барычэўскі, Барысовіч, Барысоўскі, Барэйка, Барэйша, Барэйша-Аляхновіч, Басяцкі, Батарэвіч, Батурыцкі, Баўфал, Бачкоўскі, Бачыжмальскі, Баяроўскі, Баярскі, Бейнар, Бейнаровіч, Бекеш, Бекіш, Белавескі, Белавянец, Белазор, Белапятровіч, Белашыцкі, Бельдзішэўскі, Беліковіч, Беліновіч, Бельскі, Белялюбскі, Белы, Беніслоўскі, Беразоўскі, Беразінскі, Берасьневіч, Бербаш, Бергель, Бернатовіч, Бесер, Бесман, Бжазінскі, Бжазоўскі, Бжэскі, Біберштэйн, Бібікаў, Бібуловіч, Біёлт, Білевіч, Більдынскі, Більмін, Білуньскі, Бірбаш, Біруля-Бялыніцкі, Біс, Бітнер, Бітны, Біцютка, Бішэўскі, Блазаевіч, Блажаеўскі, Блажэвіч, Блашчынскі, Блоцкі, Блусь, Бодак, Бой, Бокша, Боландзь, Болбас, Болтуць, Бонч-Багдановіч, Бонч-Бруевіч, Борк, Борсук-Шумёт, Боўт, Бохвіч, Брадоўскі, Бразгун, Бразіна, Бразінскі, Бразоўскі, Брайчэўскі, Брам, Бранавіцкі, Бранеўскі, Бранікоўскі, Брант, Брантка, Бранюшац, Брастоўскі, Браткоўскі, Браховіч, Брахоцкі, Брашчынскі, Бржастоўскі, Бродзіч, Броель, Броніч, Бронскі, Брухальскі, Бруцкі, Брушэўскі, Брылеўскі, Брынк, Брынкман, Брэзгін, Брэскі, Бубель, Бувід, Бугарэвіч, Будагоскі, Будвіла, Будзінскі, Будзіславовіч, Будзько, Будзяноўскі, Будкевіч, Будніцкі, Будны, Будрэвіч, Буевіч, Буевіч-Выжляцінскі, Бужынскі, Бузаноўскі, Буйван, Буйвід, Буйко, Буйневіч, Буйніцкі, Буйніцкі-Несцюш, Буйно, Буквецкі, Букоўскі, Букраба, Букрэй, Булановіч, Булат, Булгак, Булгарын, Бур, Бурачок, Бурба, Бурдзіцкі, Буржынецкі, Бурло-Будзіцкі, Бурскі, Бурцаў, Буры, Буслаўскі, Бутвілоўскі, Бут-Гусаім, Буткевіч, Бутман, Бутовіч, Бутрымовіч, Бухавецкі, Буцьвілоўскі, Буцьвіновіч, Буцю, Буцэвіч, Бучынскі, Буш, Бушынскі, Быкоўскі, Былеўскі, Быліна, Быльчынскі, Быстры, Быстрыцкі, Быхавец, Бычкоўскі, Бычынскі, Бябноўскі, Бядрыцкі, Бялаблоцкі, Бялабрэскі, Бялавескі, Бялевіч, Бялеўскі, Бялецкі, Бяліковіч, Бялінскі, Бяліцкі, Бялкоўскі, Бялькевіч, Бяльковіч, Бялыніцкі, Бяляўскі, Бяляцкі, Бянклеўскі, Бярлінскі, Бярнацкі, Бярновіч.

Вабішчэвіч, Вабішэвіч, Вагнер, Вадчынскі, Вадынскі, Ваейка, Ваейкаў, Ваенскі, Важынскі, Вазгер, Вазгерд, Вазгінт, Вазноў, Вайдата, Вайдзевіч, Вайзбун, Вайневіч, Вайніловіч, Вайніловіч-Нянькоўскі, Вайніцкі, Вайноўскі, Вайткевіч, Вайткоўскі, Вайхштанскі, Вайцяховіч, Вайцяхоўскі, Вакар, Вакульскі, Валадкевіч, Валадковіч, Валанскі, Валанцэвіч, Валасевіч, Валасецкі, Валатоўскі, Валахоўскі, Валачоўскі, Валентыновіч, Валінскі, Валіцкі, Валковіч, Валовіч, Валодзька, Валожынскі, Валынскі, Валынцэвіч, Вальбек, Вальюўскі, Вальніцкі, Вальчэўскі, Вальтар, Валюжыніч, Валянскі, Ванкевіч, Ванкоўскі, Ванлярлярскі, Ваноўскі, Вансевіч, Ванслаў, Вансовіч, Вансяцкі-Фурс, Вансяцкі, Ванькевіч, Ваньковіч, Ваньчын, Варанковіч, Варанец, Варановіч, Варапай, Варатніцкі, Варатынец, Варатыніцкі, Варнахоўскі, Варняхоўскі, Вароніч, Вароўскі, Васеўскі, Васілеўскі, Васількоўскі, Васінскі, Васкевіч, Васкоўскі, Васьнеўскі, Васькевіч, Васянцовіч, Ваулін, Ваўжэцкі, Ваўкавіцкі, Ваўканоўскі, Ваўраўскі, Ваўчанскі-Міткевіч, Ваўчкевіч, Ваўчковіч, Ваўчыневіч, Ваўчэцкі, Вахштайнскі, Вацура, Вашкевіч, Вашкоўскі, Вашчаровіч, Вашчынін, Ваяводзкі, Вевель, Вевяроўскі, Вейтка, Велічкевіч, Велявейскі, Велямовіч, Веляноўскі, Венцлавовіч, Венцкі, Верашчака, Верашчынскі, Вернікоўскі, Веразумскі, Верны, Весялоўскі, Вечар, Вечар-Шчарбовіч, Вешанеўскі, Вешнякоў, Вжоска, Вігура-Касьцюшкевіч, Візгерд, Віктароўскі, Віламовіч, Віленчыц, Вілінбахаў, Вілкамірскі, Вількіцкі, Вількашэўскі, Вільпішэўскі, Вільчынскі, Вілямоўскі, Віляноўскі, Вінарскі, Вінскі, Вінча, Вінярскі, Вінпша, Вірт, Віртаў, Віскоўскі, Віскант, Віславух, Вітакоўскі, Вітвіцкі, Віткевіч, Віткоўскі, Вітоўскі, Вічульскі, Вішнеўскі, Вішнеўскі-Гольдым, Вішчынскі, Віюк, Влашчэўскі, Войзбун-Патуліцкі, Война, Война-Сідаровіч, Война-Ясянецкі, Войніч, Войсім, Волчак, Вольмер, Вольскі, Вольскі-Мягчыловіч, Вонскі, Воранаў, Воўк, Воўк-Карачэўскі, Воўк-Курачэўскі, Воўк-Ланеўскі, Воўк-Левановіч, Воўк-Санеўскі, Вуловіч, Выганоўскі, Выгоўскі, Выжляцінскі, Выжыцкі, Выкоўскі, Вылазка, Выляжынскі, Вырвіч, Вырвіч-Васілевіч, Вырыкоўскі, Вырубаў, Выславух, Высоцкі, Вышамерскі, Вышамірскі, Вышкоўскі, Вышынскі, Вышэнскі, Вяжэвіч, Вязьміцінаў, Вяленчыц, Вялёнга, Вялёндка, Вялічка, Вянгерскі, Вянглеўскі, Вянглінскі, Вяндорф, Вянгрэцкі, Вянслаўскі, Вянцкевіч, Вянцкоўскі, Вянцэвіч, Вяракса, Вярбіцкі, Вярбоўскі, Вяржбіцкі, Вяржбоўскі, Вяржэнскі, Вярнікоўскі, Вяроўкін, Вяроўкін-Шалюта, Вярсоцкі, Вярхоўскі, Вярцінскі, Вярыга, Вярыга-Дароўскі, Вярыга-Дарэўскі, Вярэйскі, Вярэміч, Вярэніч, Вярэнка, Вярэнька, Вярэшка, Вячынскі, Вяшчыцкі.

Крукоўскі Уладзімір. Срэбная страла ў чырвоным полі / Старонкі з кнігі

Гаваркоўскі, Гаворка-Яштальд, Гагалінскі, Гадачэўскі, Гадзельскі, Гадзінскі, Гадзіцкі, Гадзяеўскі, Гадлеўскі, Гадлеўскі-Газдава, Гадыцкі, Гадэцкі, Гаеўскі, Гайдамовіч, Гайжэўскі, Гайко, Гайковіч, Галавач, Галавін, Галавінскі, Галакціён, Галамбёўскі, Галанеўскі, Галаўня, Галецкі, Галіёф, Галіноўскі, Галінскі, Галіцкі, Галкоўскі, Галкоўскі-Аданевіч, Галоўчыц, Галубіцкі, Галубок, Галубоўскі, Галынскі, Галяеўскі, Галямбеўскі, Гамаліцкі, Гамлікевіч, Гамрат, Гамулецкі, Гана, Ганіпроўскі, Ганкевіч, Ганкоўскі, Гансеўскі, Гансоўскі, Гансяроўскі, Гантарскі, Гарабурда, Гарагляд, Гарадзецкі, Гарадынскі, Гаражанскі, Гараін, Гаранскі, Гаранскі-Іпатовіч, Гарасімовіч, Гараўскі-Гракала, Гарацкевіч, Гарбатоўскі, Гарбацкі, Гарбацкі-Канановіч, Гарбацэвіч, Гарбачэўскі, Гарбашэўскі, Гарбузаў, Гаргліновіч, Гардзевіч-Варапай, Гардзялкоўскі, Гаркавіч, Гарлеўскі, Гарнастай, Гарноўскі, Гарошка-Буры, Гасперскі, Гарткевіч, Гартынскі, Гарчак, Гарэльскі, Гарэцкі, Гатоўскі, Гатоўскі-Калюмна, Гаўгер, Гаўрылкевіч, Гаўсман, Гацыскі, Гевартоўскі, Гедзяонаў, Гедымін, Гедрановіч, Гейдукевіч, Гейштар, Гелваноўскі, Гельяшэвіч, Гельяшэвіч-Рудзецкі, Гельтман, Гербурт-Гяйбовіч, Гердзяеўскі, Герман, Герн, Герскі, Герцык, Гескі, Гзоўскі, Гіжыцкі, Гізберт-Студзіцкі, Гізіцкі, Гілевіч, Гілеўскі, Гільхен, Гімбулт, Гінтар, Гінтаўт, Гінтаўт-Дзевялтоўскі, Гіра-Сырынскі, Гірцыус, Гірын, Гітар, Главацкі, Главецкі, Гладкевіч, Гладкі, Гладкоўскі, Гламбоцкі, Гласко, Глеба, Глебка, Гліндзіч, Глінка, Глінскі, Глушаноўскі, Глябовіч, Гляско, Гнаінскі, Гнатоўскі, Гняўчынскі, Голіуш, Голуб, Голуб'еў, Горварт, Гордын, Горніч, Горскі, Гоўвальд, Гоферт, Гоцкі, Грабеньскі, Грабніцкі, Грабоўскі, Грабчынскі, Граве, Градзецкі, Граковіч, Грамздорф, Грамыка, Гранкоўскі, Гранастайскі, Гратулевіч, Грахольскі, Грахоўскі, Гродзь, Гродзенскі, Гродзкі, Грос, Гротуз, Грудзіна, Грудзінскі, Грудзінцаў, Грум-Грымайла, Грусьвіцкі. Грушвіцкі, Грушэцкі, Грыбоўскі, Грыгаровіч, Грыгор'еў, Грымала, Грынёў, Грыневіч, Грынеўскі, Грынкевіч, Грынцэвіч, Грынявіцкі, Грыцкевіч, Грыцэвіч-Ужумецкі, Грышанеўскі, Грыяркевіч, Грэкаў, Грэль, Грэчына, Губарэвіч, Губарэвіч-Рудабыльскі, Гудвіловіч, Гудыноўскі, Гузэльф, Гульбінскі, Гумінскі, Гусоўскі, Гундзіус, Гурко, Гурскі, Гурыновіч, Гурыновіч-Ждановіч, Гутар, Гутакоўскі, Гутаровіч, Гуткоўскі, Гутоўскі, Гутэн-Чапскі, Гушча, Гэрбурт, Гядвіла, Гядройц, Гядройц-Юрага, Гялевіч, Гяліцкі, Гярдзей, Гяцэвіч, Гячэвіч.

Дабашынскі, Дабжанскі, Дабкевіч, Дабоўскі, Дабравольскі, Дабрагост, Дабрагоўскі, Дабранскі, Дабрасельскі, Дабрынецкі, Дабрынскі, Давідоўскі, Давойна, Давыдаў, Даганоўскі-Агонь, Дадэрка, Дадэркала, Дайнатовіч, Дакігіевіч, Далабоўскі, Далецкі, Далецкі-Міткевіч, Даліва, Далінскі, Даманоўскі, Даманскі, Дамарацкі, Дамашнеў, Дамашэвіч, Дамашэўскі, Дамброва, Дамброўскі, Дамброўскі-Грыва, Дамейка, Дамішэвіч-Шымко, Дамухоўскі, Данброва, Данброўскі, Данейка, Данілсвіч, Даніловіч, Даніловіч-Гоцкі, Даноўскі, Данялецкі, Дарагастайскі, Даражынскі, Дарашкевіч, Дарашкоўскі, Дастаеўскі, Дасюкевіч, Даўгяла, Даўгяла-Завіша, Даўмонт, Даўнаровіч, Дашкевіч, Дашкевіч-Карыбут, Дашына, Дваракоўскі, Дваржэцкі, Дзванкоўскі, Дзегцяроў-Дзяржанскі, Дзелявайла, Дзем'яновіч, Дземяшкевіч, Дзенгялеўскі, Дзераваед, Дзеражынскі, Дзерангоўскі, Дзердзяеўскі, Дзерналовіч-Дарыя, Дзеружынскі, Дзеўга, Дзіковіч, Дзічкоўскі, Дзябой, Дзявойна, Дзяюнскі, Дзягілевіч, Дзядзіцкі, Дзядзюля, Дзяконскі, Дзямбінскі, Дзямідзецкі-Дзямідовіч, Дзямідовіч, Дзямідовіч-Ваўчацкі, Дзяміра, Дзяніза, Дзянісевіч, Дзянісовіч-Туміла, Дзяржноўскі, Дзяржынскі, Дзяржэнскі, Дзятко, Дзяшукоў, Дзяшчынскі, Длатоўскі, Длугапольскі, Длужнеўскі, Длускі, Дмахоўскі, Дмужнеўскі, Дмухоўскі, Доўнар, Дох, Дохтураў, Драбышэўскі, Дравецкі, Драздовіч, Драздоўскі, Драздоўскі-Мелех, Драздоўскі-Мрочка, Дракаловіч, Дрангоўскі, Драўдзік, Држневіч, Дружнеўскі, Дружылоўскі, Дружынскі, Друкарт, Друцкі, Дрыжынскі, Дрэлінг, Дубавецкі, Дубенскі-Качан, Дубікоўскі, Дубіна, Дубінскі, Дубіса, Дубіцкі, Дубовік, Дубойскі, Дубоўскі, Дубрава, Дубяга, Дубяйкоўскі, Дубялеўскі, Дудзінскі, Дуцкоўскі, Дукальскі, Дукшта, Дукшынскі-Дукшта, Дукшыцкі, Дулевіч, Дуліч, Думін, Дунаеўскі, Дунай, Дунін-Баркоўскі, Дунін-Жухоўскі, Дунін-Марцінкевіч, Дунін-Слянец, Дунін-Сульгустоўскі, Дурасовіч, Дураў, Духавецкі, Духноўскі, Душак, Душкевіч, Душэўскі, Дыбоўскі, Дыман, Дышлеўскі, Дэмбравінскі.

Едзяшаў, Ельскі, Ендраеўскі, Ендрыеўскі, Ермалінскі, Ермаловіч, Ерыхайлаў, Есіповіч, Есман, Есьман, Еўраінаў, Ёдка, Ёдка-Наркевіч, Ёлшын.

Жаба, Жабка, Жабкевіч, Жаброўскі, Жабчыц, Жабыка-Жэмба, Жагалаў, Жаглінскі, Жагнеўскі, Жагота, Жайкоўскі, Жакет, Жалігоўскі, Жалкоўскі, Жалязоўскі, Жангайловіч, Жандзецкі, Жандлоўскі, Жаравовіч, Жарацінскі, Жардзецкі, Жаромскі, Жарскі, Жаслаўскі, Жаўняровіч, Жаўрыд, Жаўток-Міткевіч, Жванскі, Ждан, Жданкевіч, Ждановіч, Ждановіч-Крукоўскі, Жміеўскі, Жогла, Жоландзь, Жоўтка-Міткевіч, Жудро, Жудро-Пархімовіч, Жук, Жукевіч, Жукоўскі, Жукоўскі-Корцін, Жукоўскі-Прус, Жураўскі, Журомскі, Журоўскі, Жуяртоўскі, Жыбурт-Жыбуртовіч, Жывіцкі, Жыгмант, Жыдовіч, Жыжэмскі, Жыжнеўскі, Жызьнеўскі, Жылай, Жылінскі, Жылкевіч, Жынкоў, Жырксвіч, Жьгркевіч-Фурс, Жытксвіч, Жэльскі, Жэра.

Забажынскі, Забароўскі, Заблоцкі, Забродзкі, Заброўскі, Забэла, Забярэзінскі, Завадзкі, Завіслоўскі, Завістневіч, Завістоўскі, Завітневіч, Завіша, Завіша-Ружыца, Завусьцінскі, Загароўскі, Загорскі, Загоскін, Загурскі, Задарноўскі, Задольскі, Заельскі, Зайкоўскі, Закалінскі, Закрэўскі, Залатухін, Залатынскі, Заленскі, Залескі, Залеўскі, Залівака, Залітоўскі, Заліўскі, Залондзь, Залускі, Залюцінскі, Залявака, Замайскі, Замайскі-Кярдзея, Замбрыцкі, Заморскі, Зан, Занеўскі, Занегін, Занковіч, Занькоў, Запасьнік, Запольскі, Запольскі-Умырука, Зарака-Заракоўскі, Заранка, Заржэцкі, Зароскі, Зароўскі, Зарубскі, Зарэмба, Зарэмбскі, Засадзкі, Засецкі, Засуліч, Заторскі, Захараў, Захарэвіч, Захарэўскі, Зацапяка, Зацьвіліхоўскі, Зачынскі, Заштаўт, Заянчкоўскі, Збарамірскі, Збароўскі, Зброжак, Звольскі, Звягін, Звяровіч, Згерскі, Згірскі, Зглішэўскі, Згаржэльскі, Здановіч, Зданоўскі, Зьдзітавецкі, Здраеўскі, Здрайкоўскі, Зелязьніцкі, Зелянеўскі, Зімнах, Зімніцкі, Зімодра, Златкоўскі, Змачынскі, Змачыцкі, Змееў, Змсчароўскі, Знамяроўскі, Зомбек, Зуб, Зуб-Вянкевіч, Зубко-Ілініч, Зубкоўскі-Аколаў, Зубкоўскі-Рабцэвіч, Зубо-
віч, Зубовіч-Эйдзятовіч, Зубоўскі, Зубраўскі, Зубрыцкі, Зубялевіч, Зуеўскі, Зуяртоўскі, Зябіцкі, Зябкоўскі, Зяленка, Зялінскі, Зялкоўскі, Зяльвовіч, Зямацкі, Зянкевіч, Зянковіч, Зянковіч-Радус, Зянкоўскі, Зяновіч.

Іваніцкі, Іванкевіч, Іванаў, Іваноў-Луцэвін, Іваноўскі, Іваноўскі-Рагаль, Івашкевіч, Івашэўскі, Івіцкі, Ігнатовіч, Ігнатоўскі, Ігнацьеў, Іжыцкі, Ізбіцкі, Ізвекаў, Ізюльскі, Іздэбскі, Ізмайловіч, Ілініч, Ільпінскі, Імбра, Імянінскі, Імшэнік-Кандратовіч, Інглінк, Іпацэвіч, Ісаевіч, Ісакевіч.

Кабардо, Кабылінскі, Кавалеўскі, Кавалеўскі-Шавердыновіч, Кавалёў, Кавалік, Кавальскі, Каверскі, Кавэцкі, Кагель, Кагнавіцкі, Кадзевіч, Каднікаў, Кажанеўскі, Кажухоўскі, Кажынскі, Казакевіч, Казакевіч-Смолька, Казакоўскі, Казановіч, Казаноўскі, Казарскі, Казапалянскі, Казарынаў, Казарын, Казарын-Акуліч, Казельскі, Казёл-Паклеўскі, Казігродзкі, Казіноўскі, Казімірскі, Казіца, Казноўскі, Казлавіцкі, Казлінскі, Казлоўскі, Казлякоўскі, Казмінскі, Казубоўскі, Казярадзкі, Казяроўскі, Казятульскі, Каішэўскі, Кайша, Какоўскі, Калавур, Каладзінскі, Каладзінскі-Гескі, Калакоўскі, Калакуцкі, Калантай, Каласоўскі, Калачкоўскі, Калачынскі, Калаур, Календа, Календа-Стадніцкі, Каленка, Каленчынскі, Каліноўскі, Калінскі, Калкоўскі, Каловіч, Калтоўскі, Калупайла-Радзяеўскі, Калусоўскі, Кальніцкі, Калышка, Калюмна, Калянкоўскі, Калянчынскі, Калясінскі, Калячыцкі, Камар, Камар-Забажанскі, Камар-Стахоўскі, Камарніцкі, Камароўскі, Каменскі, Камёнка, Камінскі, Камінскі-Багрын, Каморскі, Камоўскі, Камоцкі, Кампа, Кампаноўскі, Канановіч, Канапацкі, Канапельскі, Канапельчыцкі, Канарскі, Канарскі-Фірлей, Канасевіч, Кандратовіч, Кандыба, Канеўскі, Канкаловіч, Канопка, Канстанціновіч, Канцлер, Канцэвіч, Канюшэўскі, Капалінскі, Каперскі-Буткевіч, Капьеўскі, Капец, Каплінскі, Капулцэвіч-Любрыцкі, Капуста, Капусцінскі, Капярніцкі, Карабанаў, Карабановіч, Карага, Каралькевіч, Каралькоў, Караневіч, Караткевіч, Каратксвіч-Корвін, Каратышэўскі, Карафа, Карачэўскі, Карбоўскі, Карвецкі-Рамша, Кардо, Кардоўскі, Каржанеўскі, Каржанецкі, Карзбок, Карзон, Карзюк-Залсскі, Карказовіч, Каркоўскі, Каркулеўскі, Карловіч, Карніловіч, Карніцкі, Карноўскі, Кароза, Каролька, Каролька-Баброўскі, Карпіловіч, Карпінскі, Карповіч, Карсак, Карсакоў, Карсьніцкі, Карташоў, Карусьцінскі, Карчэўскі, Карчэўскі-Свенчыц, Карыбскі, Карытка, Карынскі, Карыцкі, Карэва, Карэйва, Карэцкі, Касабуцкі, Касавуцкі, Касаковіч, Касакоўскі, Касапалянскі, Касаржэцкі, Касаржэўскі, Касацкі, Касачэўскі, Касецкі, Касінскі, Касіцкі, Касмерскі, Касмоўскі, Касоўскі, Касперскі, Каспяровіч, Касткоўскі, Кастравіцкі, Кастрыца, Кастрыца-Львовіч, Кастрыцкі, Кастэцкі, Касцевіч, Касьцюкевіч, Касьцюшка, Касьцюшка-Сяхновіцкі, Касько, Каткоўскі, Катлінскі, Катлубай, Катовіч, Каханскі, Каханоўскі, Кахлеўскі, Кахоўскі, Кацюцэвіч, Кацяеўскі, Кацярло, Качаноўскі, Качкоўскі, Качынскі, Каша-Згерскі, Кашанскі, Кашанскі-Глеб, Кашарэўскі, Кашкараў, Кашовіч, Кашуба, Кашура, Кашутароўскі, Кашыц, Кашэўскі, Квапішэўскі, Квятоўскі, Квяткоўскі-Якса, Квяцінскі, Кеўліч, Кеўпш, Кеўпша, Керн, Кернажыцкі, Кібарт, Кібартовіч-Любецкі, Кібоўскі, Кімбар, Кіркор, Кірхнер, Кірыян, Кірыяцкі, Кірэеў, Кісель, Кісель-Загаранскі, Кіслоўскі, Кісляк, Кіслянскі, Кістар, Кісялёў, Кішка, Кішкевіч, Кладніцкі, Клаеўскі, Клакоцкі, Клапатоўскі, Клачкоў, Клачкоўскі, Клецкі, Кліёт, Клікса, Кліманскі, Клімантовіч, Клімашэўскі, Клімовіч, Клімовіч-Церанецкі, Клінскі, Кліхноўскі, Клішко, Клішэўскі, Кліяноўскі, Клот, Клочка, Клучынскі, Клюкоўскі, Ключынскі, Ключэўскі, Кляпацкі, Клячкоўскі, Кляшчоўскі, Кляшчэўскі, Кміта, Кміта-Ратомскі, Кнішэўскі, Княжыц-Гласко, Кодзь, Кожын, Козел, Козік, Кондыраў, Контаўт, Контрым, Кончыц, Копаць, Копец, Копець, Копець-Будзіславовіч, Кор, Корбат-Зелязьніцкі, Корбут, Корбут-Карафа, Корвін-Круковіч, Корвін-Крукоўскі, Корвін-Караткевіч, Корвін-Красінскі, Корвін-Кучынскі, Корзан, Корзун, Корн, Корніч, Корсак, Корсакаў-Рымскі, Корчыц, Коршун, Косаў, Косць, Косьця, Коўб, Коўзан, Коўба-Сялецкі, Код, Коцел, Кошка, Краеўскі, Кражэвіч, Крайскі, Кракоўка, Кракоўскі, Краменскі, Крамянсцкі, Крапоткін, Красінскі, Красінскі-Корвін, Красіцкі, Краскоўскі, Краснадэмбскі, Красніцкі, Красоўскі, Краткоўскі, Кратоўскі, Краўз, Крашоўскі, Крашчэнскі, Крашэўскі, Крачак-Дубіса, Крачкоўскі, Крашынскі, Крашэўскі, Круковіч, Крукоўскі, Крукоўскі-Здановіч, Круневіч, Крупка, Крупскі, Кручынскі, Крушэўскі, Крушынскі, Крываблоцкі, Крывец, Крывец-Кузьміцкі, Крывіцкі, Крыгер, Крыгер-Вайноўскі, Крыжаноўскі, Крыжэвіч, Крыжэўскі, Крызаноўскі, Крымоўскі, Крыніцкі, Крынскі, Крыўкоўскі, Крычэўскі, Крыштафовіч, Крышылоўскі, Крэйчман, Крэмпскі, Крэпскі, Крэўц, Ксяневіч, Кубароўскі, Кубарскі, Кубліцкі, Кубышкін, Кудзіновіч, Кужанецкі, Кузянёў, Кузьміцкі, Кукевіч, Кукель, Кукленскі, Куковіч, Куксінскі, Кулак, Кулаковіч, Кулакоўскі, Кулень-Славенскі, Кулеш, Кулеша, Куляшэвіч, Кулікоўскі, Куліцкі, Кульковіч, Кульнец, Кульпановіч, Кульчыцкі, Куляшэвіч, Кундзіч, Куневіч, Куніцкі, Куноўскі, Кунцэвіч, Купінскі, Купрэвіч, Куравецкі, Курадоўскі, Курак, Курака, Куранецкі, Курачыцкі, Кураш, Куржанецкі, Курмін, Курнатоўскі, Курневіч, Куроўскі, Курч, Курыловіч, Кусакоў, Кусонскі, Кусцінскі, Куторга, Кутузаў, Кутылоўскі, Кухцінскі, Кучук, Кучук-Сестранцэвіч, Кучынскі, Кучэўскі, Кушлейка, Кушлянскі, Куяўскі, Кялчэўскі, Кяневіч, Кяневіч-Бянько, Кянстовіч, Кярзноўскі, Кярсноўскі.

Лабановіч, Лабаноўскі, Лабецкі, Лабоцкі, Лабут, Лабутаў, Лавейка, Лавіцкі, Лавянецкі, Лагоцкі, Лагуноў, Лагяўніцкі, Ладынін, Лажэнскі, Лазараў, Лазаровіч, Лазарэвіч, Лазецкі, Лазінскі, Лазіцкі, Лазоўскі, Лакіс, Ламановіч, Ламанскі, Ламацкі, Ламінскі, Ланеўскі, Ланецкі, Ланоўскі, Ланько, Лапа, Лапата, Лапацінскі, Лапіцкі, Лапкін, Лапкоўскі, Лапо-Старжанецкі, Лапускі, Лапухін, Лапушынскі, Ласан, Ласінскі, Ласіцкі, Ласкі, Ласоўскі, Ластоўскі, Ласятынскі, Латкоўскі, Лаўмянскі, Лаўрыновіч, Лаўчынскі, Лашкароў, Лашкевіч, Леановіч, Леасевіч, Лебядзінскі, Левандоўскі, Левановіч, Левашкевіч, Левашоў, Ледаховіч, Лей, Лембіч, Лемяшэўскі, Ленскі, Лесьлі, Лешка, Лёзка, Ліноўскі, Ліноўскі-Лінавецкі, Ліпень, Ліпінскі, Ліпко, Ліпніцкі, Ліпскі, Ліс, Лісіцкі, Лісоўскі, Літвіновіч, Ліхадзіеўскі, Ліцьвінаў, Ліцінскі, Лішань, Логвін, Лойба, Лойка, Лопат, Лопат-Быкоўскі, Лось, Луба, Лубна, Лубянец, Лукаўскі, Лукашэвіч, Лукірскі, Лукомскі, Лукоўскі, Лук'янаў, Лук'яновіч, Лук'янскі, Луневіч, Лунеўскі, Лунскі, Лупандзін, Лускіна, Луткоўскі, Луцкевіч, Луцэвіч, Львовіч, Лыжыкевіч, Лыжыковіч, Лык, Лыскоўскі, Лычкоўскі, Лышкевіч, Лышчынскі, Лышчыцкі, Люба, Любавіцкі, Любамірскі, Любанецкі, Любатынскі, Любаўскі, Любашчынскі, Любенскі, Любецкі, Людагоўскі, Людагоскі, Лютаровіч, Ляванскі, Лявіцкі, Ляговіч, Лядніцкі, Ляйнвэбэр, Лякмунт, Лялевіч, Лямбейскі, Лямніцкі, Лянг, Лянге, Ляндзберц, Ляневіч, Лянкевіч, Ляновіч, Лянтоўскі, Лянцкаронскі, Лянчэўскі, Лямніцкі, Ляпарскі, Ляпескі, Ляпкоўскі, Лясатовіч, Ляскевіч, Ляскоўскі, Лясьнеўскі, Лясоцкі, Лясі, Ляўданскі, Лях, Ляхаў, Ляховіч, Ляхоўскі, Ляцецкі, Ляцкі, Лячыцкі, Ляшкевіч, Ляшкевіч-Зяновіч, Ляшкоўскі, Ляшчынскі.

Магер, Магільніцкі, Магнушэўскі, Маголін, Магучы, Мадалінскі, Мадзалеўскі, Мадзарскі, Мадзялеўскі, Маеўскі, Мажанскі, Мажэйка, Мазалеўскі, Мазанскі, Мазуркевіч, Мазурын, Мазырка, Майдановіч, Макавецкі, Макалінскі, Макаровіч, Макарскі, Макарэвіч, Маклак, Макоўскі, Макрыцкі, Максімовіч, Малама, Маланецкі, Малахоўскі, Малевіч, Малеўскі, Малецкі, Маліноўскі, Малінскі, Маліцкі, Малішэўскі, Малковіч, Малцужынскі, Малыніч, Малышаў, Малышчыцкі, Малькевіч, Мальчэўскі, Малышэвіч, Малюшыцкі, Малянчынскі, Маляўскі, Маляшкевіч, Маляшэўскі, Манголін, Манкевіч, Мантовіч, Мантыгерд, Манцэвіч, Манчак, Манчынскі, Манькоўскі, Манцаль, Манцвір, Манюшка, Маравіцкі, Маразевіч, Маразовіч, Маралеўскі, Мараўскі, Марахоўскі, Марачынскі, Марачэўскі, Маргевіч, Маргойт, Мардасевіч, Мардвін, Маржэцкі, Маркаў, Марквот, Маркевіч, Маркіяновіч, Маркіяновіч-Жуяртоўскі, Маркоўскі, Мароз, Марсант, Марскі, Мартыноўскі, Марцінкевіч, Марціноўскі, Марцішэўскі, Мар'ян, Марэнда, Масальскі, Маскевіч, Масла, Маслоўскі, Масляк, Мастыка, Масьціцкі, Матулевіч, Матусевіч, Матушэвіч, Матыевіч-Мацяевіч, Матышчыцкі, Махаў, Махвіц, Махцінскі, Мацьвееў, Мацерна, Мацкевіч, Мацэвіч, Мацэўскі, Мацяеўскі, Мацяёўскі, Мацялевіч, Мачарскі, Мачульскі, Мачуноўскі, Машкевіч, Машукевіч, Машынскі, Машчынскі, Машэўскі, Межаеўскі, Мейштра, Мелер, Мелех, Мельнікаў, Меляшкевіч, Месьцер, Мігановіч, Мізгайла, Мізгер, Міклашэвіч, Міклашэўскі, Мікоша, Мікулінскі, Мікульскі, Мікуц, Мікуць, Міладоўскі, Мілаш, Мілашэвіч, Мілашэўскі, Мілеўскі, Міліцінскі, Мілер, Мілкоўскі, Мількевіч, Мількоўскі, Мільтан, Мінакоўскі, Мінкевіч, Мінкоўскі, Мінтароўскі, Мінчэўскі, Міраеўскі, Мірашэўскі, Міргалоўскі, Міржвінскі, Міркоўскі, Міркулевіч, Міронаў, Мірскі, Мірэцкі, Місевіч, Місун, Місюнскі, Мітарноўскі, Міткевіч, Міхайлоўскі, Міхалеўскі, Міхалоўскі, Міхальскі, Міхальчэўскі, Міхановіч, Міхельсон, Міхневіч, Міцер, Міцкевіч, Міцкі, Міцэвіч, Міцюта, Міцярноўскі, Младзяноўскі, Младэцкі, Млечка, Мнінскі, Мокіч, Моклак, Моль, Мольскі, Монтвід, Морж, Мохарт, Мрайскі, Мрачкоўскі, Мраш-коўскі, Мрочка, Мсьціхоўскі, Муравіцкі, Мурамцаў, Мурашка, Мурзіч, Мусьвіц-Шадурскі, Мусіч, Мусьніцкі, Муфель, Муханаў, Мухлінскі, Мухля, Мысьліцкі, Мышакоўскі, Мышкоўскі, Мяголін, Мягчыловіч, Мядзьвецкі, Мядунецкі, Мядушэўскі, Мадынецкі, Мядэкша, Мяжынскі, Мяжэвіч, Мязян, Мяйштовіч, Мякевіч, Мялешка, Мянголін, Мянжынскі, Мяніцкі, Мянчынскі, Мяргасаў, Мяржвінскі, Мяржаеўскі, Мяркоўскі, Мярло, Мяткевіч, Мяшчэрскі.

Набароўскі, Навадворскі, Наваковіч, Навакоўскі, Навамейскі, Навасельскі, Навацкі, Навіцкі, Нагорскі, Надольскі, Назімаў, Накавіцкі, Наксяновіч, Наплешчыц, Наплюшчыц, Нарбут, Нарвіла, Нарвойна, Наргялевіч, Наржымскі, Наркевіч, Наркускі, Нарніцкі, Нарушэвіч, Насакін, Насалеўскі, Насілоўскі, Насовіч, Наўроцкі, Нахімаў, Небрыдоўскі, Неваднічанскі, Невядоўскі, Невяровіч, Невяроўскі, Незабытоўскі, Некраш, Некрашэвіч, Нелюбовіч, Немаршанскі, Немчыновіч, Непакайчыцкі, Нерановіч, Нерашынскі, Неслухоўскі, Нестаровіч, Несьцяровіч, Несялоўскі, Нефядовіч, Нехвядовіч, Неціцеўскі, Нецяеўскі, Нечыпаровіч, Нівінскі, Нікановіч, Нікрашэвіч, Ніскоўскі, Нітаслаўскі, Новаш, Нявінскі, Нядзьвецкі, Някрасаў, Нялідаў, Няміра, Няміровіч, Нямцэвіч, Нямчынскі, Нямыскі, Нянкоўскі, Нярольскі, Няронскі, Нярэзівуш, Нясецкі, Нясьцюшка, Няцецкі.

Обырн, Обух, Озераў, Окала, Окунь, Орда, Орцюх, Осьцік.

Павала, Павалішын, Павенцкі, Паганкоў, Пагаржэльскі, Пагарэльскі, Пагоскі, Пагоцкі, Паграбіцкі, Пагумірскі, Падабед, Падалецкі, Падалінскі, Падаліцкі, Падарэўскі, Падбіпента, Падбярэскі, Падзьвінскі, Падвіцкі, Падвысоцкі, Падгурскі, Падзерня, Падкоўскі, Падлецкі, Падлуцкі, Падольшчыц, Падрэўскі, Падэрня, Паеўскі, Пажазінскі, Пажарскі, Пажарыскі, Пажарыцкі, Пазьняк, Пазьнякоў, Пазямкоўскі, Пакенкіновіч, Паклеўскі, Паклонскі, Пакрамовіч, Пакрашынскі, Пакубята, Палагейка, Паланевіч, Палачанскі, Палевіч, Палескі, Палікоўскі, Палітанскі, Палкоўскі, Палонскі, Палубенскі, Палубінскі, Палуграблінаў, Палуектаў, Палупента, Палушкін, Палхоўскі, Палькоўскі, Пальчэўскі, Пальчынскі, Палюховіч, Палюховіч-Сярніцкі, Паляновіч, Палянскі, Палятыла, Памазанскі, Паморскі, Памян, Панасевіч, Паневіч, Паніквіцкі, Панкевіч, Пантус, Пантусевіч, Панфіловіч, Панько, Панюцін, Панятоўскі, Папейка, Папейка-Мішкевіч, Паплаўскі, Папоў, Папоўскі, Папроцкі, Папялкоўскі, Парадня, Парак, Парванецкі, Парнеўскі, Парнікель, Пароўскі, Парфіяновіч, Пархамовіч, Пархімовіч, Парчынскі, Парчэўскі. Парэмбскі, Парэцкі, Паскевіч, Паскачым, Пастарнаковіч, Пастоўскі, Пасяніцкі, Патаповіч, Паткоўскі, Патоцкі, Патрэбскі, Патрыкоўскі, Патрэсаў, Патулаў, Патуліцкі, Паўкатыцкі, Паўлаў, Паўлікоўскі, Паўлін, Паўловіч, Паўлоўскі, Паўлуць, Паўлюц, Паўлюць, Плескі, Плецянеўскі, Пліскоўскі, Плісоўскі, Пліянскоўскі, Плонскі, Плохава, Плуцінскі, Плышэўскі, Плюшчэўскі, Плюшчэўскі-Плюшчык, Плявака, Плясьневіч, Плятар, Пляшчынскі, Пляшчэеў, Поклад-Некрашэвіч, Полацкі, Попель, Попін, Попцык, Пора, Прабароўскі, Правалінскі, Пражэўскі, Празаркевіч, Пракаповіч, Праневіч, Пранеўскі, Праляскоўскі, Праскура, Прасланскі, Прасмыцкі, Пратасавіцкі, Пратасаў, Пратасевіч, Пратасоўскі, Працлаўскі, Прашынскі, Пржавальскі, Пржавускі, Прозар, Прорвіч, Прунскі, Прус, Прушаноўскі, Прушынскі, Прушэўскі, Прушкоўскі, Прыбароўскі, Прыбора, Прыбылоўскі, Прыбытак, Прыбытка, Прыбыткоўскі, Прыгодзкі, Прыемскі, Прыкот, Прыленцкі, Прылуцкі, Прысецкі, Прыстаноўскі, Прытульскі, Прышыхоцкі, Прэйс, Пстроцкі, Пташыцкі, Пугаўка, Пузанаў, Пузіноўскі, Пузына, Пузынка, Пузырэўскі, Пукшта, Пульман, Пульяноўскі, Пуляноўскі, Пунінскі, Пуслоўскі, Путкоўскі, Пухальскі, Пухлеўскі, Пухоўскі, Пуціла, Пуцкоўскі, Пуцята, Пуцята-Русіноўскі, Пушка, Пушкін, Пушкін-Ждан, Пшазьдзецкі, Пшасланскі, Пшэрадоўскі, Пылінскі, Пырскі, Пякарскі, Пялікша, Пянькоўскі, Пянтковіч, Пяркоўскі, Пяроўскі, Пярся, Пярхала, Пярхальскі, Пясецкі, Пяскоўскі, Пясьляк, Пястрэцкі, Пяткевіч, Пяткоўскі, Пяткун, Пятніцкі, Пятрашка, Пятровіч, Пятроўскі, Пятрышча, Пятэльчыц, Пяўцэвіч, Пяхоўскі, Пяцельчыц, Пячкоўскі, Пячлевіч, Пячора-Карначэвіч, Пяшкоўскі.

Рабей, Рабцэвіч, Рава, Равенскі, Равінскі, Равіцкі, Равіч, Равлушкевіч, Рагазінскі, Рагаль, Рагалевіч, Рагінскі, Рагоза, Рагоўскі, Рагускі, Радабыльскі, Радавіцкі, Радашынскі, Радванскі, Радзевіч, Радзеніч, Радзецкі, Радзівановіч, Радзіваноўскі, Радзівіл, Радзівіловіч, Радзівіловіч-Шостак, Радзішэўскі, Радзімінскі, Радкевіч, Радковіч, Раднеўскі, Радус, Радушкевіч, Радцэвіч, Раеўскі, Раецкі, Ражбіцкі, Ражноўскі, Разановіч, Развадоўскі, Разіцкі, Размер, Разудоўскі, Райкевіч, Рак, Рак-Міхайлоўскі, Ракіцкі, Ракоўскі, Ракус, Ральвдвіч, Рамановіч, Раманоўскі, Раманус, Рамейка, Рамель, Рамідоўскі, Рамішэўскі, Рамульт, Рамша, Ранвід, Ранцэвіч, Ранчкоўскі, Ранчынскі, Рапойта, Расахацкі, Расінскі, Рассудоўскі, Расткоўскі, Растоўскі, Растоцкі, Расьцішэўскі, Ратабыльскі, Ратамскі, Ратасавіцкі, Раткевіч, Ратковіч, Ратынскі, Раўкевіч, Рафаловіч, Рафановіч, Рахальскі, Раханскі, Рахнеўскі, Рац, Рацкевіч, Рацэвіч, Рацыборскі, Рачкевіч, Рачко, Рачкоўскі, Рачынскі, Рашкоўскі, Рашчэўскі, Рдултоўскі, Ржавускі, Ржандзеўскі, Ржандзінскі, Ржансніцкі, Робуш, Рожыц, Роліч, Роля, Ромбульд, Роня, Рубес, Рубневіч, Рудаміна, Рудзейскі, Рудзінскі, Рудзкі, Рудніцкі, Рудзяеўскі, Рузановіч, Рукевіч, Румель, Рупшынскі, Русаковіч, Русакоўскі, Русалім, Русель, Русецкі, Русіян, Рутка, Руткевіч, Руткоўскі, Руцінскі, Руцкі, Рушчыц, Рыбалтоўскі, Рыбчынскі, Рывоцкі, Рыгельскі, Рыдзеўскі, Рыжэвіч, Рыжы, Рыіцкі, Рыла, Рымашэўскі, Рымвід, Рымінскі. Рымкевіч, Рымскі, Рымша, Рынвід, Рынейскі, Рынеўскі, Рыпінскі, Рысінскі, Рыталь, Рытвінскі, Рыхліцкі, Рыхтар, Рыцак, Рышкевіч, Рэйтан, Рэкец, Рэн, Рэўт, Рэчыцкі, Рэшка.

Сабалеўскі, Сабанскі, Сабаткоўскі, Сабінскі, Сабоцкі, Савашынскі, Савінскі, Савіцкі, Савіч, Садкоўскі, Садоўскі, Сазановіч, Сакалінскі, Сакаловіч, Сакалоўскі, Саковіч, Сакульскі, Сакун, Салагуб, Салакой, Саламірэцкі, Саліман, Саліманіх, Сальмановіч, Саматый-Лянчэўскі, Саматыя, Самішча, Самковіч, Самойла, Самовіч, Самуйла, Самуцэвіч, Сангушка, Сандаеўскі, Сандэцкі, Саневіч, Санкоўскі, Саноцкі, Санцэвіч, Санютыч, Сапега, Сапешка, Сапліца, Сапоцка, Сапоцька, Сапрыноўскі, Сарачынскі, Сарасек, Сарвірог, Сардзіх, Сарнацкі, Сарока, Сароцка, Сароцкі, Сасін, Сасіновіч, Сасноўскі, Сасуліч, Саткоўскі, Саульскі, Сахацкі, Сахноўскі, Сацкевіч, Сачкоўскі, Свадкоўскі, Свалынскі, Сваратоўскі, Сварацкі, Сварык, Свентаржэцкі, Свенцкі, Свенчыц, Светлік, Свіда, Свідва, Свідзінскі, Свідэрскі, Свінка, Свірскі, Свіршчэўскі, Свістун, Світко, Свіціч, Свішчэўскі, Свяжбінскі, Свяжынскі, Свянтэцкі, Свянціцкі, Свяншкоўскі, Свярбінскі, Свяржбінскі, Свяржэўскі, Святаполк, Святліцкі, Свяхоўскі, Свяцкі, Свярскі, Сегень, Седлікоўскі, Седмягродзкі, Сезянеўскі, Сейбут, Сейфард, Секумнацкі, Секяжыцкі, Секяржыцкі, Семплікевіч, Семяновіч, Семянтоўскі, Серафіновіч, Сервірог, Серпявіч, Сергяевіч, Сердакоўскі, Сержкутоўскі, Сеўрук, Сівай, Сівіцкі, Сівоха, Сідаровіч, Сікора, Сікорскі, Сілініч, Сімановіч, Сініцкі, Сіпайла, Сіповіч, Сіцінскі, Сіцька, Скакоўскі, Скаладыцкі, Скалкоўскі, Скальскі, Скарабагаты, Скаралецкі, Скрацецкі, Скарбек, Скарга, Скарына, Скарульскі, Скаўронскі, Скачынскі, Скваркоўскі, Сквярчынскі, Скібінскі, Скібіцкі, Скібнеўскі, Скімбаровіч, Скіндзер, Скіргайла, Скіркоўскі, Скірмунг, Скіўскі, Склатоўскі, Скопнік, Скрага, Скралускі, Скрандзеўскі, Скродзкі, Скрыдлеўскі, Скрыдла, Скрышэўскі, Скуба, Скугарэўскі, Скумін, Скумін-Тышкевіч, Скурат, Скуратовіч, Слабадніцкі, Слабодзкі, Славашэўскі, Славек, Славенскі, Славецкі, Славінскі, Слатвінскі, Слежаноўскі, Слезер, Слівінскі, Слізень, Сломскі, Слугоцкі, Слухоцкі, Случаноўскі, Слушка, Слядзеўскі, Сляжынскі, Сляпец, Сляскі, Сляшынскі, Смагаржэўскі, Саленскі, Смаляк, Смарчэўскі, Смігельскі, Смоліч, Смольскі, Снапкоўскі, Снапок, Снарскі, Снежка-Блоцкі, Снешка, Снігурскі, Снітко, Сніткоўскі, Сокал, Сокал-Кутылоўскі, Сокал-Чарнілоўскі, Солтан, Сондах, Спакойскі, Спасоўскі, Спіжарны, Спірыдовіч, Спёнтак, Стаброўскі, Ставярэй, Стадніцкі, Стадольскі, Сталабот, Сталыгва, Сталыпка, Стампкоўскі, Станевіч, Станілевіч, Станіслаўскі, Станішэўскі, Станкевіч, Станскі, Станюковіч, Стапінскі, Старэвіч, Старанецкі, Старжанецкі, Старжынскі, Старынскі, Стасевіч, Статкевіч, Статкоўскі, Стаўскі, Стафановіч, Стафаноўскі, Стахоўскі, Стацкевіч, Стацэвіч, Сташэвіч, Сташэўскі, Сташкевіч, Стоквіч, Стом-Міржынскі, Стоцкі, Стош, Стравінскі, Стражэвіч, Стракоўскі, Стралкоўскі, Стралінскі, Страловіч, Стральбіцкі, Страмецкі, Стржалка, Стратановіч, Стратовіч, Страшэвіч, Струміла, Струміла-Згерскі, Струнінскі, Струтынскі, Стрыжэвіч, Стрыжэўскі, Стрыгоцкі, Стрэлка, Студзінскі, Студніцкі, Стыпалкоўскі, Стыкулкоўскі, Стырыковіч, Стычынскі, Судзілоўскі, Судзь, Суднік, Суднік-Грынкевіч, Судоўскі, Сузін, Суліма, Суліман, Сулістроўскі, Сулкоўскі, Сульгустоўскі, Сульжынскі, Сумоўскі, Суневіч, Сураж, Суражэўскі, Сурын, Сурэвіч, Сускі, Суткоўскі, Сутовіч, Сутоцкі, Суфчынскі, Сухадолец, Сухадольскі, Сухазамет, Сухаржэбскі, Сухаржэўскі, Сухецкі, Сухорскі, Сухоцкі, Сушкевіч, Сушко, Сушчэвіч, Сушчэўскі, Сушчынскі, Сушынскі, Сушынскі-Ігнатовіч, Сушыцкі, Схальц, Сцібла, Сцяпноўскі, Сцяпура, Сцярпінскі, Сцяткевіч, Сцятынскі, Сыбялевіч, Сыманалевіч, Сымановіч, Сырапята, Сырынскі, Сырыц, Сырыца, Сыцько, Сыцянка, Сыч, Сядлецкі, Сядліцкі, Сядлоўскі, Сякера, Сякерка, Сякліцкі, Сяклуцкі, Сяклюцкі, Сялецкі, Сяліцкі, Сялява, Сялянка, Сямашка, Сямірадзкі, Сялікоўскі, Сямплінскі, Сянажэцкі, Сяніцкі, Сянькевіч, Сяняўскі, Сяўковіч.

Табартоўскі, Тажэўскі, Тайшэрскі, Такаржэўскі, Такарэўскі, Талвінскі, Талкоўскі, Талочка, Талпыга, Тальваш, Талянец, Тамаровіч, Тамашэвіч, Тамашэўскі, Тамковіч, Тамовіч, Танаеўскі, Тапчэўскі, Тараевіч, Таразінскі, Тарайкоўскі, Тарасевіч, Тарасовіч, Тарасэвіч, Тарашэвіч, Тарвід, Таргонскі, Таркоўскі, Тарлецкі, Тарлоўскі, Тарнагурскі, Тарнаўскі, Тарчынскі, Татароўскі, Татарскі, Татлін, Татур, Таўкач, Таўрогінскі, Таўрыловіч, Таўсьціковіч, Тацэўскі, Тачылоўскі, Тачынскі, Тачыцкі, Твардаманскі, Твардоўскі, Тваркоўскі, Твароўскі, Тодзьвен, Толкач, Толят, Топлык, Тоўкін, Тоўсцік, Трамбінскі, Трамбіцкі, Транбіцкі, Транкоўскі, Транчынскі, Транша, Траска, Траскоўскі, Трасніцкі, Траўгут, Трацэўскі, Трацяк, Трашынскі, Траяноўскі, Тржцінскі, Троска, Трунеўскі, Трусевіч, Трускоўскі, Трухноўскі, Трушынскі, Трыдзенскі, Трызна, Трынішэўскі, Туган, Туган-Бараноўскі, Тутаноўскі, Тудараў, Тукальскі, Тулоўскі, Туміла, Туміловіч, Тур, Туркан, Туровіч, Туроўскі, Турскі, Турчын, Турчыновіч, Тушынскі, Тыбартоўскі, Тызэнгаўз, Тыкоцкі, Тымінскі, Тылінскі, Тычына, Тычынскі, Тышка, Тышкевіч, Тышкоўскі, Тышына, Тэрла.

Уфыновіч, Уейскі, Ужыновіч, Ужумедзкі, Узлоўскі, Улазоўскі, Уласевіч, Уластоўскі, Улінскі, Улодак, Уляніцкі, Уляноўскі, Улінскі, Умырука-Запольскі, Унароўскі, Уніхоўскі, Урбановіч, Урбановіч-Накавіцкі, Урсын, Усакоўскі, Усціновіч, Ухтомскі, Ушакоў.

Файніцкі, Фаленскі, Фалькоўскі, Фармулевіч, Фастовіч, Фастыкоўскі, Фашчэўскі, Федаровіч, Федаровіч-Грынявецкі, Фельберг, Фен, Філімановіч, Філіповіч, Фірлей, Фіялкоўскі, Фларыяновіч, Фошч, Франк, Франкоўскі, Францкевіч, Францэвіч, Фрык, Фулярскі, Фуровіч-Невядоўскі, Фурс, Фурсевіч, Фурхт, Фядзюшка.

Хабельтоўскі, Хадакоўскі, Хадановіч, Хадасевіч, Хадасоўскі, Хадароўскі, Хадаровіч, Хадачынскі, Хадкевіч, Хадыніцкі, Хаецкі, Хайнацкі, Хайніцкі, Халасьцінскі, Халецкі, Халявінскі, Хамінскі, Хамянтоўскі, Ханеўскі, Ханецкі, Харашэўскі, Харкевіч, Харошча, Харэвіч, Хаткоўскі, Хацімірскі, Хацкевіч, Хацяновіч, Хацяноўскі, Хацятоўскі, Хвалібог, Хілінскі, Хілкевіч, Хількевіч, Хлапецкі, Хлапіцкі, Хлудзінскі, Хлусовіч, Хлюдзінскі, Хлябоўскі, Хлявінскі, Хмалоўскі, Хмара, Хмаровіч, Хмызоўскі, Хмялеўскі, Хоміч, Храновіч, Храноўскі, Храпавіцкі, Храпковіч, Храптовіч, Хржаноўскі, Хрулінскі, Хруцкі, Хршчановіч, Хрыніцкі, Худалей, Худзінскі, Хэлмскі, Хяльмоўскі.

Крукоўскі Уладзімір. Срэбная страла ў чырвоным полі / Старонкі з кнігі

Цьвербут, Цвер'яновіч, Цьвёрды, Цвірка, Цвірка-Гадыцкі, Цвяцінскі, Цеканоўскі, Целіц, Цемналонскі, Цемяжынскі, Цераевіч, Церайкоўскі, Церанецкі, Церасані, Цераховіч, Цехан, Цеханавецкі, Цехановіч, Цеханоўскі, Цікавы, Цімаховіч, Ціпальт, Цітовіч, Ціханоўскі, Ціхоцкі, Цішкевіч, Цуката, Цыбульскі, Цыбяртоўскі, Цыдзік, Цытовіч, Цюндзявіцкі, Цюхай, Цялінскі, Цяліца, Цяпінскі, Цяпрынскі-Цікавы, Цярлецкі, Цярлікоўскі, Цярпілоўскі, Цярпіцкі, Цяханскі, Цяшкоўскі.

Чайка, Чайкоўскі, Чакалоўскі, Чакатоўскі, Чакерскі, Чампкоўскі, Чапкоўскі, Чаплеўскі, Чаплеяўскі, Чаплін, Чаплінскі, Чапліц, Чапскі, Чапялінскі, Чараповіч, Чарвінскі, Чарвякоўскі, Чаркас, Чаркоўскі, Чарнарудзкі, Чарнеўскі, Чарнецкі, Чарнілоўскі, Чарніхоўскі, Чарноцкі, Чарнушэвіч, Чарнышэвіч, Чарняўскі, Чарпеўскі, Чартарыйскі, Чартовіч, Чарэвіч, Чарэйскі, Часлаўскі, Чачовіч, Чахоўскі, Чацвярцінскі, Чачот, Чашніцкі, Чашынскі, Чугаевіч, Чугалінскі, Чудоўскі, Чуйксвіч, Чуліцкі, Чурыла, Чыгір, Чыж, Чыжэўскі, Чыкунскі, Чырвінскі, Чэрап, Чэркас, Чэрнік, Чэрскі.

Шабека, Шаблавінскі, Шаблінскі, Шаблоўскі, Шабранскі, Шабуневіч, Шабунеўскі, Шабуня, Шавельскі, Шавердыковіч, Шавердыновіч, Шадурскі, Шайба, Шакальскі, Шалава, Шаламіцкі, Шалкевіч, Шалкоўскі, Шальвінскі, Шалькевіч, Шалюта, Шаляйкоўскі, Шаляхоўскі, Шаманскі, Шамёт, Шамоўскі, Шамятыла, Шандзікоўскі, Шанецкі, Шантыр, Шаняўскі, Шапялевіч, Шапялоўскі, Шапятоўскі, Шаркевіч, Шаршавіцкі, Шарэвіч, Шарэпа, Шасткевіч, Шастаковіч, Шафаловіч, Шафранскі, Шахно, Шахоўскі, Шаціла, Шацілоўскі, Шацкі, Шашаніцкі, Шашкевіч, Швабовіч, Шверын, Швогер, Швядоўскі, Швыйкоўскі, Шкіландзь, Шкленік, Шкленьнік, Шумовіч, Шумоўскі, Шумскі, Шуневіч, Шунейка, Шупінскі, Шушкевіч, Шчаброўскі, Шчаляпінскі, Шчансновіч, Шчапаноўскі, Шчарбінскі, Шчарбовіч, Шчаткоўскі, Шчаўкан, Шчахоўскі, Шчука, Шчыгельскі, Шчыглоўскі, Шчыпіла, Шчыроўскі, Шчыт, Шчэрба, Шчодра, Шыдлоўскі, Шыкер, Шылінг, Шыльдзер, Шымакоўскі, Шымановіч, Шыманоўскі, Шыманскі, Шымбарскі, Шымкевіч, Шымко, Шымковіч, Шырай, Шырма, Шырынскі, Шыстоўскі, Шышка, Шышкоўскі, Шышло, Шэвіч, Шэль, Шэмбель, Шэмет, Шэмеш, Шэрын.

Эган, Эйдзятовіч, Эйнаровіч, Эйсмант, Эйсымонт, Эйшвід, Эльяшэвіч, Эпімах-Шыпіла, Эсман, Эстка.

Юдыцкі, Юзафовіч, Юкаўскі, Юнг, Юндзіл, Юндзіла, Юндзіловіч, Юнкевіч, Юнкоўскі. Юрага, Юргялевіч, Юр'евіч, Юркевіч, Юроўскі, Юрскі, Юрша, Юрша-Швабовіч, Юхневіч, Юхновіч, Юшкевіч, Юшкоўскі.

Ябартоўскі, Яблашэўскі, Яблонскі, Явароўскі, Яварынскі, Явід, Явойша, Яворскі, Ягалкоўскі, Ягільніцкі, Ядзевіч, Ядкоўскі, Яжоўскі, Язафовіч, Язвінскі, Язмінскі, Язерскі, Язерскі-Левальт, Якавіцкі, Якімовіч, Якса, Якубовіч, Якубоўскі, Якушоўскі, Якутовіч, Ялавіцкі, Яленскі, Яленьскі, Ялец, Ялоза, Яльніцкі, Яневіч-Янеўскі, Яніслаўскі, Яніцкі, Янішэўскі, Янкевіч, Янковіч, Янкоўскі, Яновіч, Яноўскі, Янтоўскі, Янушкевіч, Янушкоўскі, Янушэвіч, Янушэўскі, Янчэўскі, Янько, Ярашэвіч, Ярашэвіч-Бартноўскі, Яргольскі, Яржыковіч. Яркоўскі, Ярмалінскі, Ярмаловіч, Ярнутоўскі, Яроцкі, Ясевіч, Ясеньскі, Ясенскі, Ясінскі, Яскевіч, Ясклоўскі, Ястрабец, Ястрэмбскі, Ясянецкі, Ятэйка, Яўневіч, Яўшыц, Яўстаф'еў, Яўціхевіч-Магучы, Яфімовіч, Яхімовіч, Яцка, Яцкевіч, Яцковіч, Яцкоўскі, Яцына, Яцына-Анашковіч, Яцыніч, Яцэвіч, Ячыніч, Ячыноўскі, Ячэўскі, Яштальд, Яшчукевіч, Яшчыкоўскі.

 

Уладзімір Крукоўскі, мастак-плакатыст, аўтар разам з Яўгенам Куліком эталона дзяржаўнага герба "Пагоня". Нарадзіўся 6 сакавіка 1937 г. у Асіповічах Магілёўскай вобласці. У 1954 г. скончыў з залатым медалём сярэднюю школу ў Ружанах Брэсцкай вобласці. Вучыўся ў Беларускім політэхнічным інстытуце, служыў у войску, скончыў мастацка-графічны факультэт Віцебскага педінстытута ў 1972 г. 3 1975 г. – сябра Беларускага саюза мастакоў. Сябра Беларускай асацыяцыі журналістаў. Сябра БНФ з дня заснавання. Аўтар сцяга і малой эмблемы БНФ. Удзельнік шматлікіх усесаюзных, рэспубліканскіх і замежных, персанальных і тэматычных выставаў плакату. Творы захоўваюцца ў музеях Беларусі, Польшчы, Літвы і Расіі. Асноўная тэматыка плакатаў – гісторыя, культура, экалогія, антываенныя і юбілейныя тэмы, афішы. Галоўныя журналісцкія публікацыі – у часопісах "Спадчына", "Наша вера", штотыднёвіках "ЛіМ", "Наша Ніва", газетах "Голас Радзімы", "Рунь", "Народная воля". Працаваў мастацкім рэдактарам часопісаў "Маладосць", "Мастацтва Беларусі", "Помнікі гісторыі і культуры Беларусі", "Спадчына" (1978-1998 г.г.). Узнагароджаны медалём "За заслугі ў выяўленчым мастацтве".

Сайт Уладзіміра Крукоўскага www.krukouski.iatp.by.

Як стваралася сучасная "Пагоня", інтэрв'ю з Уладзімірам Круоўскім.

Падрабязней пра аўтара тут.


Раім таксама паглядзець:
Гардзееў Юры. Магдэбургская Гародня
13.99 р.

Гардзееў Юры. Магдэбургская Гародня

Манаграфі Юрыя Гардзеева – першая ў Беларусі праца, прысвечаная сацыятапаграфіі горада. Выбраны для даследавання перыяд 16 – 18 ст. надзвычай важны ў гісторыі Гародні. Сённяшняя планіровачная структура гістарычнай часткі горада сфармавалася менавіта ў гэты час. Да таго ж, тапаграфія Гародні адлюстравала ў сабе змену цывілізацыйнай арыентацыі Беларусі – пераход ад візантыйскай да заходнееўрапейскай традыцыі.

Бутэвіч Анатоль, Ягоўдзік Уладзімір. На далонях вечнасці
12.99 р.

Бутэвіч Анатоль, Ягоўдзік Уладзімір. На далонях вечнасці

Кніга расказвае пра найбольш памятныя і значныя падзеі, з'явы, помнікі прыроды, культуры і гісторыі, пра выбітныя асобы, якімі адметна сярод іншых наша Беларусь. Даўнія падзеі і героі нібыта клічуць нас зазірнуць за намітку гісторыі, за яе небакрай, каб даведацца: а што ж было там і тады, дзе і калі не было нас, сённяшніх, як і дзеля чаго жылі нашы далёкія продкі, што рабілі чым займаліся, што пакінулі пасля сябе?

Орда Напалеон. Шлях да Бацькаўшчыны
64.99 р.

Орда Напалеон. Шлях да Бацькаўшчыны

Перавыданне шыкоўнага фаліянта на амаль паўтысячы старонак, якое ўжо паспела было зрабіцца бібліяграфічнаю рэдкасцю!

Гэтая ўнікальная кніга-альбом – найбольш поўная беларускамоўная навуковая манаграфія пра знакамітага сына Палесся, выдатнага майстра алоўка, вядомага кампазітара і піяніста Напалеона Орду (1807 – 1883). Выдадзеная на дыхтоўнай паперы і багата аздобленая малюнкамі.