Абвестка

 

 

 

У выпадку ўзнікнення дадатковых пытанняў будзем радыя адказаць на іх па тэлефонах: +375-29-632-91-29 (Вераніка), +375-29-856-42-01 (Міхась).
Або па электроннай пошце: prastora@prastora.by
Ці ў сацыяльных сетках: Facebook або ўКантакце.

 

 

 

Абвестка

Шчур Макс. Амальгама

Шчур Макс. Амальгама
1.00 р.
Вага: 180 г
Памеры: 120x200 мм



Паэзія. – Мінск : Логвінаў, 2010. – 144 с. – (Галерэя "Б").

ISBN 978-985-6901-81-5

Бяздомны паэт, для якога домам сталася сама паэтычная мова. І гэта не перабольшаньне: паэзія Шчура здараецца заўсёды там, усярэдзіне слова. Як амаль дакумэнтальная фіксацыя падзеяў ягонае сьвядомасьці. Ясна, туды трапляе і сама рэальнасьць – але фрагмэнтарна і фрагмэнтавана, толькі як нагода, каб там, у сьвядомасьці, штосьці адбылося.

Макс Шчур

ЗЬМЕСТ

Ігар Бабкоў. Макс Шчур: Геаметрыя сноў

I. L'enfant sauvage
*** "Гады вяртаюцца, як выйгрышныя карты..."
*** "Я з зоркамі згубіў паразуменьне..."
Старыя жанчыны
*** "Прачнуцца пад вечар, каб побач нікога..."
*** "Калі жыць па начах, на належнай дыстанцыі..."
*** "Зіма, халоднае віно...."
*** "Па арэне двара, у чаканьні сьнежнага барса..."
Канец году
Пляменьніку
Варыяцыі на борхэсаўскія тэмы
*** "Вясна вяртае нам дзяўчат..."

II. Шкада
*** "Прывід апартэіду ў шахматнай бамбаньеры..."
*** "Перад прыездам, як сьмяротным пакараньнем..."
*** "Гартаю сьпіс тэлефонаў у мабіле..."
*** "У панэльных дамах мы жылі ў ілюзорным сусьвеце..."
Валянцін Тарас (1930 – 2009). In memoriam
*** "Вёсачкі, што мінаюць за адну цыгарэту..."
*** "Надвор'е бы ў кампутарнай гульні..."
*** "Люблю самотныя нядзелі..."
Шкада
*** "Калі птушынай пазалотай..."
*** "Цераз палі наўскос..."
*** "Вячэрні лес – аматар Караваджа..."
*** "Палкоўніку ніхто ня піша..."
Паэт на панэлі
*** "Ня больш чым промільг генаў у люстэрку..."
*** "З паголеным ротам пасьля ўмяшаньня зубнога..."
*** "З грукатам валяцца бляшаныя намёты..."
*** "Жаданьне быць адзін мяне ўганяе ў сон..."
*** "Пусты басэйн нагадвае падворак..."
*** "Зноў птушкі звоняць зьвязкамі ключоў..."
*** "Калі ільга жыць на аблоках..."
*** "У абмен на каханне здабудзеш усё, апроч шчасьця..."
*** "У горадзе няма нікога..."
Пэтржын уначы
*** "Прыбой за вокнамі ў вэнэцыянскім стылі..."
*** "Нядзеля: усе вуліцы ў цэнтры лёгка пераходзяцца на чырвоны..."
*** "Я пераехаў у Стакгольм..."
*** "За пяць хвілінаў да самагубства..."

III. Амфітэатар Revisited
На атрыманьне сябрам стыпэндыі ў Вене
*** "Пачатак вясны. Пачатак хакею..."
*** "У траўні Берасьце нагадвае Трышынскі цьвінтар..."
*** "Ідучы па вуліцы, я падумаў..."
Канец нядзелі
*** "Сонца на нашых вачах..."
*** "Галоўнае, ня як далёка ў часе..."
*** "Сынонім шчасьця – Прага з бадуна..."
Амфітэатар Revisited
Страшніцэ
*** "Залевы самалёт надгукавы..."
Вайна і мір
*** "Верасень падкарэктоўвае пляны..."
Прывітаньне (з) Ісьляндыі
*** "Радзіма спазнаецца ўвосень..."
Кастрычніцкая
*** "Анібы НЛА..."
*** "Яшчэ лістапад, але ўжо безь лістоты..."
Чытаючы Кліму
*** "Зьяжджаючы, бярэм з сабой ня жменю..."
Ноўтбук
Канец зімовай кампаніі 2008 году

IV. Шчасьце
*** "Падзьмула дажджамі. Я спаў да абеда..."
*** "У "Залатога тыгра" ложы..."
*** "Негарачае лета Швэцыі..."
*** "Восень яшчэ не пачалася..."
Неспач
*** "Дождж робіць прыгожымі ўсе гарады..."
*** "Мае сябры з'яўляюцца тады..."
Вечар
Ухвала маладосьці
*** "Працоўны калектыў – сям'я..."
*** "Рукою сьпіну ледзь крані..."
*** "Кампутар ветліва пытаецца пра час..."
*** "Месяц трымаецца на двух апошніх гузіках..."
Старыя майстры
Österreich
*** "Новы год сустрэнеш сам-насам з аркушам..."
*** "Сон – не машына часу, а цягнік..."
*** "Бог памірае ў час, калі..."
*** "Перш чым з усімі адзначыць жыцьцёвы мэдыюм..."
*** "У нас канфіскавалі краявід і..."
*** "Усё нібы прасякнута ідэяй..."
Дзевяностыя ўгодкі
Бліны
Эгон Бонды піша "Ўцеху з онталёгіі..."
*** "Аднаклясьнікі! Эпідэмія!

V. Памінкі па хулігане

*** "Як? Пры жыцьці насіць жалобу..."
*** "Малако замерзла ў месяцовай рэторце..."
Новы, 2007-ы
*** "Дзень разыдзецца, быццам целік..."
Банькі
*** "Увечары ўзімку ў зімовае вопратцы сьпёчна..."
*** "Сьнег пахне, быццам учарашні хлеб..."
*** "З вакна, на падваконьні-аналоі..."
*** "Раніца – доўгае сола..."
*** "Вечар. Проста праехацца ў цягніку..."
*** "Дожджык – вадкія кванты..."
Вялікдзень
"Акварыюм" на Вінаградах
*** "Нібы сыроватку, п'е з асалодай..."
*** "Паэт рушыць з працы начною вуліцай..."
Памяці Ўладзімера Каткоўскага
*** "Вагон нас хоча залюляць"
Катавіцэ
Патрыятычны раманс
Раніца
Age, Summer, I
*** "Апошняя карціна Арчымбольда..."
Брно
*** "Цягнік дае штрафное кола..."
Маім гасьцям (С., В., Г.)
*** "Калі чужыя кнігі лепш..."
Матрац
*** "Асфальт – інтэрнацыянальная тэрыторыя..."
*** "Мае ўлюбёныя пісьменнікі..."
*** "Чыгунцы адсяклі адну руку..."
*** "Заўжды перад канцом раману..."


Макс Шчур: Геаметрыя сноў (прадмова)

У 2006 годзе я атрымаў пасылку ад незнаёмага паэта. У ёй была кніга вершаў, якая называлася "Раньні збор". Штосьці накшталт выбранага, якое літаратары пачынаюць патроху зьбіраць недзе каля шасьцідзесяці.

Аўтару "Раньняга збору", Максу Шчуру, не было на той час і трыццаці. Кніга, зрэшты, адпавядала свайму жанру: яна складалася з выбраных вершаў ягоных іншых – збольшага нявыдадзеных – кнігаў.

Вершы пісаліся з 1991 году і былі, па сутнасьці, дасканалым паэтычным камэнтаром да дзевяностых. Тонкасьць і інтэнсіўнасьць паэтычнай эмоцыі зьдзіўляла і нават палохала. Было ясна – перад намі ня проста паэт са сваім голасам, ці нават са сваёй стылістыкай.

Значна больш – паэт са сваім конам.

Паэт, які знайшоў сваю форму дачыненьняў з эпохай – і які застанецца й тады, калі эпоха скончыцца.

У прадмове ён напісаў пра сваю паэтычную біяграфію: ад раньняга Маякоўскага, праз Лорку і сюррэалістаў у кірунку клясычных формаў. Адарваны ад асяродку, ад кантэксту, ён мусіў стацца і крытыкам, і ўласным патрабавальным чытачом. І таму, у адрозьненьне ад калегаў па цэху, вымушана ўсьведамляў і сваю тэрыторыю, і сваю паэтыку.

Усё гэта было вельмі дзіўна. Пакуль мы пражывалі эпоху, хтосьці, зь іншага, далёкага месца, яе за-вершваў, знаходзіў ёй паэтычны адпаведнік.

Гэта было падобна да Борхэсавых містыфікацыяў.

Такога паэта трэба было б прыдумаць.

Берасьцейскае юнацтва, першыя спробы – у слове і ў музыцы, першая – затанулая ў часе – кніга вершаў. Потым Менск, з гішпанскімі штудыямі ў лінгвістычным і анархічна-рэвалюцыйнымі асяродкамі па-за ім. Потым драматычная паэма пра сьмерць дыктатара – і ўцёкі ў Эўропу.

Блуканьні – паміж Прагаю і Стакгольмам. Выпадковыя працы. Выпадковыя людзі.

"Іржавыя дні", як сьпяваў калісьці "Уліс".

Бяздомны паэт, для якога домам сталася сама паэтычная мова. І гэта не перабольшаньне: паэзія Шчура здараецца заўсёды там, усярэдзіне слова. Як амаль дакумэнтальная фіксацыя падзеяў ягонае сьвядомасьці. Ясна, туды трапляе і сама рэальнасьць – але фрагмэнтарна і фрагмэнтавана, толькі як нагода, каб там, у сьвядомасьці, штосьці адбылося.

Зрэшты, я прыгадаў, адкуль я памятаю некаторыя ягоныя тэксты – ён браў удзел у Nihil'i Міхася Баярына напрыканцы дзевяностых.

У беларускім бунце – тонкім, радыкальным, насычаным сэнсамі – і амаль незаўважным.

***

Пасьля таго, як Баярын сышоў з паэзіі, мала што засталося для мяне блізкім з таго пакаленьня.

Пакаленьня фантастычна разнастайнага – і значна больш разарванага, чым іх папярэднікі, больш радыкальнага і ў сваёй нязгодзе, і ў сваім канфармізьме.

Гісторыя таго часу – шалёных дзевяностых – яшчэ не напісаная. Захацелася напісаць – ампутаваных дзевяностых – бо далей прыйшлі дзьвюхтысячныя, зь іх прамоцыямі і піярамі, з культам паверхні і грамадзтвам, якое абуржуазілася літаральна за дзесяцігодзьдзе.

У дзьвюхтысячных бунт захлынуўся, частка нармалізавалася і прыняла форму пасьпяховых літаратараў. Кінутыя на амбразуру новай нармальнасьці, яны цяпер баяцца падыходзіць да скраю, – як жыцьця, так і мастацтва, і, як на мяне, дык занадта чакаюць ад слухача воплескаў, а ад культуры – гарантаванага месца.

Зрэшты, пакуль яшчэ рана ставіць дыягназы.

Для мяне лёгіка таго пакаленьня доўгі час была бінарнаю: два полюсы, дзьве асобы, паміж якімі і разыгрываецца спэктакль эпохі.

Баярын – гостры і непрытульны, які даводзіць бунт да апошніх наступстваў, паэзію да гермэтычнага і няўцямнага гэсту, вядзе яе да скраю, туды, дзе яна перамяняецца ў штосьці іншае.

Большае ці меншае за паэзію – ня так істотна.

І Хадановіч – паэт надзвычайнай утульнасьці, паэт арганічны, які услухоўваецца ў музыку жыцьця, тчэ паэтычны ўзор з блізкага і знаёмага, з таго што пад рукой.

Цяпер дадаўся трэці полюс: Макс Шчур.

Макс Шчур – паэт тонкі і геамэтрычны. Хочацца нават сказаць пра паэтычнае піфагарэйства, альхімію лічбы.

Ён паэт сярэдзіны, паэт формы, – але не фармальны.

Шчур геамэтрычны, але тое, што вакол яго, кепска слухаецца лічбу.

Часам здаецца, што сама матэрыя слова ўпіраецца, супраціўляецца – так, як гэта здараецца ў снах: ногі ня слухаюцца, стол уздымаецца ў паветра, птушка пераўтвараецца ў камень.

І тады ён выпрабоўвае форму, бярэ яе на зуб. Часам каб толькі зразумець, ці можна ёй дыхаць.

Калі жыць па начах, на належнай дыстанцыі
ад багемнага места, аазісу штучнасьці,
і ад пушчы, аазісу пушчы, дык станецца,
што вы тыднямі й гуку вакол не пачуеце.
Толькі раніцай, зрэдчас, бы з саду далёкага,
кшталту рэха маленства, птушынага пошчака,
вы пачуеце сьвіст свайго левага лёгкага,
нібы ўмоўны сыгнал ад суседзкага хлопчыка.

Магія ягонага верша – якраз у належнай дыстанцыі.

І ня толькі ад багемнага места, але і ад рэальнасьці як такой.

***

Апошнія гады я з асалодаю назіраў, як разрастаецца яго галяктыка.

Пераклады: ад Кэвэдо да Эліята і Кліма. Ад "Прыгодаў Алесі ў дзівоснай краіне" да вершаў Борхэса і Лоркі.

Трактаты і палемічныя творы: я дасюль памятаю з "Фрагмэнтаў" 2006 трактат пра сучаснае заходняе буржуазнае мастацтва – важны і надзвычай прыгожы аналіз таго, што нас неўзабаве чакае.

Проза: ягоны нявыдадзены раман "Там, дзе нас няма" атрымаў прэмію імя Янкі Юхнаўца – ды так і застаўся нявыдадзеным.

І ўсё гэта адбывалася недзе там, страшна далёка.

Часам друкавалася ў часопісах, але пераважна зьяўлялася на ягоным "Невідочным месьце" (www.niamiesta.net).

Усе чакалі – як і калі ён пачне вяртацца.

І вось нарэшце – Амальгама – першая яго кніга, што выходзіць у Менску.

Ігар Бабкоў

 

Макс Шчур – нарадзіўся ў 1977 годзе ў Берасьці. Вывучаў ў Менскім лінгвістычным унівэрсытэце гішпанскую мову. Паэт, празаік і перакладчык. З 1998 году жыве ў Празе, куды эміграваў з-за перасьледу. Выдаў зборнік уласнай паэзіі "Раньні збор", а за раман "Там, дзе нас няма" у 2004-м атрымаў прэмію Янкі Юхнаўца. Аўтар п'есы "Сьмерць тырана" (1997), зборніку вершаў "Амфітэатар" (1999) і "Амальгама" (2010), кнігі прозы "Ліст, знойдзены на папялішчы". Пераклаў на беларускую твор Люіса Керала "Алесіны прыгоды ў дзівоснай краіне", стужку Квэнціна Таранціна "Крымінальнае чытво".

Вершы аўтара можна пачытаць тут.

Інтэрвію з Максам Шчуром тут.

Валянцін Акудовіч пра "Амальгаму" як пра адну з найлепшых кнігаў 2010 году тут.


Раім таксама паглядзець:
Шчур Макс. Ліст, знойдзены на папялішчы
4.99 р.

Шчур Макс. Ліст, знойдзены на папялішчы

Гэтая кніга – вынік пэўнай стомленасьці ад літаратуры, ад змаганьня зь ёю ці "за" яе, свайго кшталту капітуляцыяй: як мінімум, пацьверджаньнем вядомага тэзісу, што "ўсё вартае ўжо было створана" – нездарма значную ейную частку складаюць літаратурныя пародыі, выраз пашаны й зайздрасьці да маіх улюбёных аўтараў мінулага стагодзьдзя, імёны якіх залішне вядомыя, каб іх называць. (Макс Шчур)

Разанаў Алесь. Воплескі даланёю адною
0.62 р.

Разанаў Алесь. Воплескі даланёю адною

Кнігу склалі новыя пункціры (акупункціры) Алеся Разанава.

Някляеў Уладзімір. Выбраныя творы
23.99 р.

Някляеў Уладзімір. Выбраныя творы

Аднатомнік выдатнага беларускага паэта і празаіка, лаўрэата Дзяржаўнай прэміі Беларусі Уладзіміра Някляева (1946) склалі лепшыя вершы, паэмы, песні, апавяданні, аповесці, эсэ і дзённікавыя запісы 1969 – 2009 гадоў.